Cộng đồng mạng & nhu cầu thể hiện cá tính qua status

Bài viết của Doan Truc
Xuất bản: 31/08/2015 07:00:08 | Chỉnh sửa: 18/09/2015 15:22:15

Cách đây không lâu, tờ Huffington Post từng có một bài viết tổng kết các Tweet được chia sẻ nhiều nhất trên Twitter. Một trong số các câu được tweet đó, dịch sát nghĩa là: Quan điểm của mày cũng giống như sinh nhật ấy, ai cũng có, và tao chỉ biết tới ngày sinh của mày vì facebook thông báo thôi.

mang xa hoi

Facebook chỉ toàn ảnh chó mèo thôi thì tốt nhất!

Về cơ bản, (hy vọng là không giống như việc sinh ra em bé), tôi cho rằng cộng đồng mạng viết status để chia sẻ quan điểm về các sự kiện chính trị, xã hội trên Facebook xưa nay là một hành động tự phát. Người ta thấy có chuyện muốn nói, muốn bình luận thì ngứa tay viết chơi. Mà thời đại này đã có quá nhiều chuyện, quá nhiều sự kiện, cảnh huống, con người – không hào hùng thì lố bịch – nên nhiều khi không cần suy nghĩ gì nhiều, cứ ca ngợi hoặc than vãn đã là quá đủ.

Tức là, nhìn chung, theo quan sát của tôi, các loại status của cộng đồng mạng sau đây sẽ góp phần làm nên diện mạo Facebook Việt hôm nay-bên cạnh ảnh selfie của hotgirl hay ảnh khoe con của các mẹ: sau bất kể một tin tức gì – một quyết định của chính quyền, một tai nạn thảm khốc ở một công trường xây dựng… ngay lập tức sẽ có những nhận xét thật thông thái, khó chịu, hoặc những câu nói ở cấp độ cao của sự hằn học.

Chính quyền chặt cây? Dù là cây xanh có dấu hiệu mục ruỗng, sắp gãy cành và bật gốc, hay những cây khỏe mạnh, tươi tắn, thì ngoài những người đã cố thủ trên cây nhai bánh mì và uống nước, dân tình và báo chí cũng quyết thủ trên status để bảo vệ chúng. Một cơn giông bất chợt khiến thủ đô tan hoang, vài ba người còn bị cây đè chết tươi? Đây chính là cơ hội ngàn năm có một để chúng ta tự hào rằng quan điểm ủng hộ chặt cây trước đây thật sáng suốt.

Tức là bày tỏ quan điểm trên cộng đồng mạng Facebook với tôi chính là một thứ phản xạ tức thời và nông cạn trước đời sống hơn là chiêm nghiệm suy nghĩ và tìm kiếm thêm các bằng chứng khách quan.

Loại status còn lại, tôi đoán là ít người nhìn thấy hơn, vì nó vốn không hiển hiện trên newsfeed. Cho phép tôi được chuyển ngữ một lần nữa, rằng khi im lặng, người viết status-không-cần-viết đó đã viết rằng: sau khi đọc tin tức, tôi đã suy nghĩ rất kỹ, tôi thấy không đủ dữ liệu để phân tích cho chặt chẽ, thấu đáo, nên tôi không thể có bình luận gì được. Hoặc tôi không quan tâm đâu.

Châm ngôn sống: Trên Facebook, cần nhìn cho kĩ
Đó là cách chúng ta nên ứng xử với những gì mình nhìn thấy trên mạng xã hội, và điều ấy có vẻ đi ngược với thói quen “lướt” của chúng ta.

Về cơ bản thì tôi thích loại thứ hai hơn.

Theo quan sát của tôi, những bình luận về chuyện thời sự, xã hội tràn ngập trên mạng hôm nay, cũng giống như việc “bỏ đá xuống giếng” (một thuật ngữ chỉ hành động thấy gì vui là bu quanh) mà thôi. Cơ bản mà nói, vòng đời của một chuyện ồn ào trên Facebook thường không bao giờ kéo dài quá hai tuần, bất kể là chuyện biển Đông hay hoa hậu ngủ gật.

Tới chặng ba của một chuyện tầm phào, luôn luôn có một lớp cư dân mạng bây giờ mới lộ mặt để bày tỏ sự xôn xao rằng dân Việt thật ngớ ngẩn, chuyện xôn xao này quả tình vô nghĩa. Và cuối cùng, vẫn luôn có tiếp một số cư dân mạng xôn xao để tổng kết lại cuộc xôn xao vừa qua: xỏ mũi dân tình quả thực dễ như bỡn.

Chưa bao giờ Internet trở nên rộng rãi như bây giờ. Tôi có thể lang thang trên đó thoải mái, đọc đủ các loại kho tàng của ông cha từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây. Tất cả những ranh giới về không gian, về thời gian, về niềm tin, về lý tưởng… cũng có thể được xóa nhòa và khiến con người xích lại gần nhau. Con người có đủ mọi phương tiện để bày tỏ những điều ngoài đời họ rất khó để thể hiện.

Nhưng hãy thử dừng lại và dành một vài phút để thống kê: trong số vài nghìn status Facebook bộc lộ một cách hùng hồn hoặc bỡn cợt, cay đắng hoặc bề trên, thông thái hoặc nông cạn… mà bạn được đọc trong vòng ba tháng trở lại đây, có quan điểm, ý kiến nào thực sự đã giúp bạn tư duy tốt hơn, ra quyết định chính xác hơn, có cái nhìn bao quát hơn, và khiến cho cuộc sống của bạn hạnh phúc hơn?

Aristot từng nói rằng một tâm trí phải được giáo dục rất tốt mới có thể quan sát, hưởng thụ một ý kiến, một suy tưởng, một quan điểm… mà không chấp nhận nó ngay lập tức. Còn tôi cho rằng: Khi chưa có khả năng nhìn được tổng thể, đa chiều một sự kiện, con người… tốt nhất là chẳng nên nói gì, chỉ nên đăng ảnh chó mèo thôi.

Xem thêm:

Kinh doanh trên Facebook: sự đánh đổi không dễ dàng

Mạng xã hội – Chia sẻ bao nhiêu là đủ?

Kinh doanh trên Facebook: sự đánh đổi không dễ dàng

Nhóm thực hiện

Bài: Linh Hanyi – Ảnh: Tư liệu


Trải nghiệm