Mùa Hè mang theo ánh nắng rực rỡ và những chuyến đi kéo dài ngoài trời. Nhưng cũng chính thời điểm này, làn da dễ bị tổn thương nhất. Cảm giác nóng rát, ửng đỏ hay châm chích xuất hiện sau vài giờ dưới nắng là dấu hiệu của tổn thương mà làn da đang phải gánh chịu. Vậy đâu là những cách xử lý hiệu quả và kịp thời nhất khi da gặp tình trạng bỏng nắng? Cùng ELLE tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Phân biệt da rám nắng và bỏng nắng
Sau khi tiếp xúc với ánh nắng, làn da thường xuất hiện hai trạng thái phổ biến: rám nắng hoặc bỏng nắng. Rám nắng thể hiện cơ chế tự bảo vệ, khi sắc tố melanin gia tăng để làm sậm màu vùng da tiếp xúc. “Melanin là một sắc tố da giúp bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời. Nó hoạt động bằng cách làm sẫm màu vùng da không được bảo vệ khi tiếp xúc với ánh nắng”, tiến sĩ, bác sĩ da liễu Ranella Hirsch giải thích.
Ngược lại, bỏng nắng phản ánh một phản ứng viêm rõ rệt, đi kèm cảm giác đỏ rát, nóng và đôi khi đau nhức trên bề mặt da. Bác sĩ Whitney Bowe cho biết: “Cháy nắng là thuật ngữ dùng để mô tả phản ứng viêm da cấp tính do tiếp xúc kéo dài với tia cực tím.” Khi tia UV tác động lên da, cấu trúc DNA của tế bào bị thay đổi, từ đó kích hoạt phản ứng viêm và dẫn đến hiện tượng đỏ da.
Nhưng bất kể da bạn dễ bị tình trạng nào, cả hai đều là dấu hiệu của tổn thương tế bào da, tiến sĩ, bác sĩ da liễu Ranella Hirsch giải thích thêm. Dù làn da chuyển sang tông nâu khỏe khoắn hay ửng đỏ vì bỏng, làn da cũng đang chịu tác động tiêu cực từ tia UV, vì vậy bảo vệ da vẫn là bước quan trọng nhất để duy trì làn da khỏe mạnh.
BÀI LIÊN QUAN
Những cách xử lý khi da bị bỏng nắng
Làm mát da
Ngay khi cảm giác nóng rát xuất hiện, làn da cần được làm dịu bằng nhiệt độ mát để giảm phản ứng viêm. Bác sĩ da liễu, tiến sĩ Michelle Henry tại New York (Mỹ) cho biết: “Lạnh giúp làm dịu viêm, đau và cảm giác châm chích, ngứa ngáy của cháy nắng”. Tuy nhiên, việc chườm lạnh cần thực hiện đúng cách để tránh gây tổn thương ngược. “Thay vì để cho da tiếp xúc trực tiếp với nước đá lạnh, bạn nên bọc miếng chườm lạnh trong khăn hoặc vải dày và chỉ chườm trong 15 đến 20 phút mỗi lần để tránh bị tê cóng”, ông nhấn mạnh, đồng thời khuyến nghị nên giãn cách 1–2 giờ giữa mỗi lần chườm.
Bên cạnh đó, bạn nên tắm nước mát giúp làm sạch cặn muối hoặc clo còn sót lại trên da – những yếu tố có thể khiến vùng bỏng trở nên nhạy cảm hơn. Thời gian tắm nên vừa phải, kết hợp với sữa tắm dịu nhẹ và thao tác nhẹ nhàng để tránh làm da khô hoặc kích ứng thêm.
Tránh tiếp xúc thêm với ánh nắng mặt trời
Trong giai đoạn da đang tổn thương, việc hạn chế tối đa ánh nắng đóng vai trò quyết định đến tốc độ phục hồi. Bác sĩ da liễu Marisa Garshickcho biết: “Điều này có vẻ hiển nhiên nhưng da sẽ nhạy cảm hơn khi bị cháy nắng, vì vậy điều đặc biệt quan trọng là tránh tiếp xúc thêm với ánh nắng vì có thể làm chậm quá trình hồi phục”. Đồng quan điểm, tiến sĩ Michelle Henry giải thích thêm: “Khi da bạn đang phải chống chọi với tổn thương do cháy nắng, nó sẽ dễ bị tổn thương do ánh nắng mặt trời hơn và lần này sẽ nghiêm trọng hơn.” Trong trường hợp cần ra ngoài, bạn nên thoa kem chống nắng vật lý với công thức dịu nhẹ và che chắn kỹ càng với nón, mũ rộng vành cùng kính râm để hạn chế kích ứng.
Cấp ẩm từ bên trong ra ngoài
Quá trình phục hồi sau bỏng nắng luôn đi kèm nhu cầu bổ sung nước từ bên trong cơ thể. Bác sĩ da liễu, tiến sĩ Michelle Henry giải thích: “Khi da đang chống lại tác hại do tia cực tím gây ra, nó cần thêm nước để bù lại lượng chất lỏng đã mất khi bạn tiếp xúc với ánh nắng mặt trời”. Việc tăng cường uống nước ngay khi nhận thấy dấu hiệu bỏng nắng sẽ hỗ trợ cơ thể duy trì trạng thái cân bằng.Bên cạnh đó, các loại trái cây và rau củ giàu nước như dưa hấu hay dưa chuột góp phần bổ sung độ ẩm tự nhiên, giúp làn da nhanh chóng lấy lại trạng thái mềm mại và dễ chịu hơn.
Sử dụng các sản phẩm cấp ẩm và dưỡng ẩm cho vùng da cần điều trị
Làn da sau khi bị bỏng nắng thường rơi vào trạng thái mất nước và suy yếu hàng rào bảo vệ, vì vậy bổ sung những công thức dưỡng ẩm chuyên sâu sẽ giúp làn da phục hồi nhanh hơn. Bác sĩ Marisa Garshick cho biết: “Hãy sử dụng các sản phẩm chăm sóc da có chứa các thành phần dưỡng ẩm và cấp nước như ceramides, lipid, axit hyaluronic và glycerin, những sản phẩm này sẽ giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da”.
Bên cạnh đó, các sản phẩm khóa ẩm như Vaseline cũng mang lại hiệu quả làm dịu rõ rệt nếu sử dụng đúng thời điểm. bác sĩ da liễu và người sáng lập Dr. Whitney Bowe Beauty Whitney Bowe lưu ý: “Vaseline có thể gây bít tắc lỗ chân lông nếu dùng quá sớm sau khi bị bỏng”, vì vậy khoảng thời gian ít nhất 24 giờ sau khi da bị tổn thương sẽ giúp hạn chế nguy cơ này.
Tránh các chất phụ gia và hương liệu gây khô hoặc kích ứng
Giai đoạn da nhạy cảm đòi hỏi sự tối giản trong chu trình chăm sóc, đặc biệt với những thành phần có khả năng gây kích ứng. Các hoạt chất mạnh như axit tẩy tế bào chết hay retinoid dễ khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn. Theo bác sĩ Marisa Garshick: “Tránh sử dụng các sản phẩm có cồn vì chúng có thể gây kích ứng và làm khô da, khiến vết cháy nắng trở nên tồi tệ hơn.
Các sản phẩm có mùi thơm nồng cũng có thể gây kích ứng, vì vậy tốt nhất là nên tránh các sản phẩm chứa nhiều hương liệu. Bạn không muốn làm tăng nguy cơ phản ứng khi da đang bị viêm.” Một công thức dịu nhẹ, ít thành phần và không mùi sẽ giúp làn da tập trung vào quá trình hồi phục thay vì phải “chống chọi” thêm với kích ứng mới.
Không bóc hoặc gỡ lớp da bong tróc
Quá trình tái tạo tự nhiên của làn da cần thời gian thích hợp. Những mảng da bong tróc sau bỏng nắng thực chất là dấu hiệu của quá trình thay mới tế bào, vì vậy mọi tác động cưỡng ép đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương. Bác sĩ da liễu, tiến sĩ Michelle Henry khuyến nghị: “Khi vết cháy nắng bắt đầu bong tróc, hãy để da tự bong ra một cách tự nhiên”, đồng thời nhấn mạnh: “Nếu bạn bị phồng rộp, đừng gãi hoặc làm vỡ chúng.”
Sự chủ động trong việc xử lý ngay từ những dấu hiệu đầu tiên sẽ giúp rút ngắn thời gian phục hồi và giữ cho làn da luôn ở trạng thái cân bằng. Đừng chờ đến khi tổn thương trở nên rõ rệt, một vài thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày cũng đủ để tạo nên khác biệt lớn cho làn da trong mùa nắng gắt.
Xem thêm
Top 9 sản phẩm “cấp cứu” làn da cháy nắng hiệu quả
“Cứu nguy” làn da cháy nắng với những phương pháp đơn giản
6 cách chữa cháy nắng “thần tốc” cho làn da bằng nguyên liệu thiên nhiên