Ngủ nghiêng bên trái có tốt cho sức khỏe không?

Giấc ngủ là khoảng thời gian cơ thể âm thầm tái tạo và cân bằng lại các chức năng sinh lý.Khi chúng ta chìm vào giấc ngủ, hệ tiêu hóa vẫn duy trì hoạt động, não bộ dần ổn định và phục hồi sau một ngày dài.

Bên cạnh môi trường ngủ, tư thế nằm cũng là một yếu tố có thể tác động đến cách cơ thể vận hành trong đêm. Từ đó, câu hỏi “ngủ nghiêng bên trái có tốt không?” được đặt ra dưới góc nhìn khoa học. Một số nghiên cứu sinh lý học cho thấy, nhờ cấu trúc giải phẫu của các cơ quan nội tạng, việc điều chỉnh tư thế có thể ảnh hưởng nhất định đến hoạt động tiêu hóa và tuần hoàn khi ngủ. 

Cơ chế trọng lực và sự vận động của hệ tiêu hóa

Theo bác sĩ Ali Rezaie, chuyên gia tiêu hóa tại Cedars-Sinai, hình dạng chữ J và vị trí lệch trái của dạ dày đóng vai trò quan trọng trong hiện tượng trào ngược. Khi nằm nghiêng bên phải, trong một số trường hợp, dạ dày có thể ở vị trí thuận lợi hơn để axit tiếp cận thực quản, đặc biệt ở những người có cơ thắt thực quản dưới suy yếu.

Ngược lại, khi nghiêng sang trái, dạ dày nằm thấp hơn so với thực quản. Dưới tác động của trọng lực, vị trí này có thể giúp hạn chế sự di chuyển ngược của axit lên phía trên. Một số nghiên cứu đăng trên các tạp chí chuyên ngành tiêu hóa cũng ghi nhận thời gian thực quản tiếp xúc với axit ngắn hơn khi người tham gia nằm nghiêng trái so với các tư thế khác.

Bên cạnh hướng nằm, việc nâng nhẹ phần đầu giường cũng thường được khuyến nghị để hỗ trợ kiểm soát triệu chứng trào ngược vào ban đêm.

Những lợi ích thầm lặng của việc ngủ nghiêng bên trái

Dịu nhẹ cho hệ tiêu hóa

Một nghiên cứu công bố năm 2022 trên tạp chí chuyên ngành uy tín The American Journal of Gastroenterology đã cung cấp thêm dữ liệu ủng hộ giả thuyết về lợi ích của việc ngủ nghiêng bên trái. Kết quả phân tích cho thấy những người duy trì tư thế này có thời gian thực quản tiếp xúc với axit dạ dày ngắn hơn đáng kể so với các tư thế khác.

Điều này được giải thích bởi sự tương tác giữa trọng lực và cấu trúc giải phẫu: khi nằm nghiêng trái, túi dạ dày nằm thấp hơn thực quản, tạo thành một “bể chứa” tự nhiên ngăn chặn dịch vị trào ngược. Tư thế này không chỉ đóng vai trò như một chốt chặn vật lý chống lại chứng ợ nóng mà còn kích hoạt cơ chế tự làm sạch, giúp thực quản loại bỏ axit tồn đọng nhanh chóng và hiệu quả hơn, mang lại cảm giác nhẹ nhõm cho hệ tiêu hóa suốt đêm dài.

Hỗ trợ tuần hoàn và thúc đẩy quá trình “dọn dẹp” của não

Hệ bạch huyết là mạng lưới đóng vai trò vận chuyển dịch mô, hỗ trợ miễn dịch và duy trì cân bằng dịch trong cơ thể. Phần lớn ống dẫn bạch huyết chính đổ về phía trái trước khi hòa vào tuần hoàn máu. Vì vậy, một số chuyên gia cho rằng tư thế nghiêng trái có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình dẫn lưu tự nhiên này dưới tác động của trọng lực, góp phần hạn chế tình trạng ứ trệ dịch ở một số mô trong khi ngủ.

Ở góc độ thần kinh, những nghiên cứu gần đây về hệ glymphatic – cơ chế hỗ trợ loại bỏ các chất thải chuyển hóa khỏi não bộ, cho thấy tư thế nằm nghiêng có thể giúp dịch não tủy lưu thông hiệu quả hơn so với nằm ngửa. Quá trình này liên quan đến việc loại bỏ các protein tích tụ trong ngày, vốn được xem là yếu tố nguy cơ trong suy giảm nhận thức về lâu dài.

Giảm áp lực cơ học lên một số cơ quan nội tạng

Từ góc nhìn giải phẫu học, gan nằm chủ yếu ở phía phải ổ bụng. Khi nghiêng sang trái, trọng lượng của cơ quan này không đè trực tiếp lên dạ dày và ruột non như khi nghiêng phải. Sự phân bố trọng lực khác biệt này có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn, đặc biệt sau bữa tối nhiều đạm hoặc chất béo.

Không phải “công thức” cho tất cả

Dù sở hữu hàng loạt lợi ích sinh lý được khoa học chứng minh, việc ngủ nghiêng bên trái không nên được xem là một quy tắc cứng nhắc áp dụng cho mọi đối tượng. Cơ thể mỗi cá nhân là một bản thể riêng biệt với những đặc điểm về cấu trúc xương và tình trạng sức khỏe khác nhau. Nếu bạn đang phải đối mặt với các cơn đau vai mãn tính, chấn thương khớp hoặc hội chứng ống cổ tay ở phía bên trái, việc dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể lên một phía suốt đêm có thể gây ra tình trạng tê bì, chèn ép dây thần kinh và làm trầm trọng thêm các vết thương sẵn có.

Bên cạnh đó, đối với những người gặp vấn đề về cột sống như thoát vị đĩa đệm hay thoái hóa đốt sống lưng, chìa khóa của giấc ngủ ngon không nằm ở việc cố định bên trái hay bên phải, mà là duy trì được đường cong sinh lý tự nhiên của cơ thể. Trong những trường hợp này, sự thoải mái tuyệt đối và việc giữ cho cột sống không bị vặn xoắn mới là ưu tiên hàng đầu. Một sự điều chỉnh nhỏ như sử dụng một chiếc gối ôm có độ mềm vừa phải đặt giữa hai đầu gối có thể giúp căn chỉnh khung chậu, giảm áp lực lên vùng thắt lưng và giúp tư thế nằm nghiêng trở nên an toàn, dễ chịu hơn hẳn.

__

Xem thêm:

•5 quy tắc xây dựng cơ thể trẻ lâu từ chuyên gia Nhật Bản

•7 xu hướng làm đẹp từ Hàn Quốc được dự đoán sẽ bùng nổ trong 2026

•Cách tăng sức đề kháng để cơ thể luôn cường tráng và khỏe mạnh