Tết Nguyên Đán năm nay, em đang cân nhắc một quyết định táo bạo: không về quê mà đi du lịch nước ngoài. Em dự định về thăm nhà trước Tết để dành thời gian trọn vẹn cho gia đình, còn những ngày Tết sẽ đi cùng nhóm bạn thân như một cách tự thưởng sau một năm làm việc vất vả. Sau khi tính toán, em nhận ra chi phí không chênh lệch nhiều so với việc về Tết hàng năm, nhất là khi di chuyển trong nước dịp này rất tốn kém. Em không quá lo ba mẹ phản đối, vì gia đình khá cởi mở, nhưng trong lòng vẫn có chút lấn cấn: liệu ba mẹ có chạnh lòng dù không nói ra, hay chính em sẽ nuối tiếc khi vắng mặt bên gia đình trong khoảnh khắc đặc biệt ấy?
Em mến, cảm giác “lấn cấn” không phải dấu hiệu cho thấy em đang làm sai. Em chỉ đang đứng giữa hai nhu cầu rất tự nhiên của tuổi đôi mươi: gắn bó với gia đình và mong muốn mở rộng thế giới của mình. Công tâm mà nói, kế hoạch của em có sự cân nhắc, chuẩn bị và trách nhiệm. Em không nói dối ba mẹ, cũng không quay lưng với Tết cổ truyền, mà chỉ muốn thử một cách “nghỉ Tết” khác sau khi đã chu toàn cho gia đình.
Trong hành trình trưởng thành, có những trải nghiệm ta cần tự mình đi qua thì mới biết có thật sự phù hợp hay không. Ngay lúc này, em có thể hình dung rất nhiều kịch bản khác nhau cho mỗi lựa chọn. Nhưng chỉ có trải nghiệm thật mới mang đến những “nhận ra” không thể đoán trước. Có những điều, nếu không thử, ta sẽ mang theo nó như một câu hỏi bỏ ngỏ rất lâu. Tuổi trẻ có một lợi thế là cơ hội thử và điều chỉnh. Nếu năm nay em đi và nhận ra mình nhớ nhà nhiều hơn tưởng tượng, em sẽ về nhà năm sau cùng cảm giác trọn vẹn hơn. Việc về nhà khi ấy không còn là nghĩa vụ hay thói quen, mà là một lựa chọn có ý thức. Ngược lại, nếu em đi xa và thấy lòng mình nhẹ nhõm, được mở rộng tầm nhìn và “sạc pin”, đó cũng là một hiểu biết quan trọng về bản thân lúc này.
Còn về ba mẹ, đôi khi họ buồn không phải vì con cái đi đâu, mà vì con cái xa dần. Khi em vẫn thành thật, giữ liên lạc và hiện diện theo cách riêng, ba mẹ sẽ không thấy trống trải. Nếu em về nhà trong nỗi tiếc nuối và miễn cưỡng, chắc chắn rằng hai bác cũng không thoải mái. Chúc em có một trải nghiệm ý nghĩa cho mùa Tết năm nay.

Tôi đã làm việc cho một công ty nước ngoài được hơn 5 năm. Trước đây, môi trường khá ổn, áp lực có nhưng vẫn trong tầm chịu đựng. Năm ngoái, ban lãnh đạo có sự xáo trộn lớn và tôi làm việc với sếp mới, người xem hiệu suất là trên hết, làm việc quyết liệt và ít khoan nhượng. Trong bối cảnh kinh tế nhiều khó khăn, các chỉ tiêu liên tục được đẩy cao, còn cách quản lý thì thiên về kiểm soát hơn là trao đổi. Đỉnh điểm là ngay trước thềm năm mới, sếp gửi một email chung yêu cầu toàn bộ nhân sự vẫn phải “sẵn sàng làm việc từ xa” trong suốt dịp Tết Nguyên Đán. Tôi biết sếp cũng không có một kỳ nghỉ thảnh thơi, nhưng việc áp dụng kỷ luật công việc đến mức này khiến tôi bắt đầu tự hỏi: liệu đây có còn là một môi trường làm việc lành mạnh và xứng đáng để ở lại?
Chào bạn, cảm giác bức bối và hoang mang của bạn là hoàn toàn dễ hiểu. Khi môi trường làm việc đột ngột trở nên áp lực quá độ, cơ thể và tinh thần sẽ lên tiếng. Mệt mỏi, cáu kỉnh, mất ngủ hay sợ mở email đều là dấu hiệu cho thấy ranh giới an toàn đang bị xâm lấn.
Câu chuyện của bạn phản ánh một kiểu quản trị khá phổ biến trong giai đoạn kinh tế biến động: lãnh đạo siết kỷ luật, đẩy hiệu suất và xem sự sẵn sàng liên tục là thước đo tận tâm. Nhưng một tập thể phải “thường trực” không ngơi nghỉ sẽ sớm rơi vào trạng thái phòng thủ, kiệt sức và mất động lực. Dù sếp của bạn cũng đang hy sinh, sự hy sinh đó không thể mặc định trở thành tiêu chuẩn chung. Người làm quản lý có lựa chọn của họ, và nhân viên cũng có quyền giữ những giới hạn tối thiểu để làm việc lâu dài.
Lúc này, bạn cần nhìn rõ trạng thái tinh thần của mình. Trong vài tháng qua, bạn còn cảm thấy mình được học hỏi và phát triển, hay chỉ cố chịu đựng để không bị đánh giá kém? Nếu phần lớn năng lượng chỉ dùng để chống chọi, môi trường ấy đã không còn lành mạnh. Bên cạnh đó, bạn hãy thử quan sát xem công ty có cơ chế bù đắp nào không, ví dụ như được bù thời gian nghỉ hay hỗ trợ sau Tết. Nếu tình hình tài chính và kinh tế ổn hơn, liệu trạng thái căng cứng hiện nay có tiềm năng giảm bớt không?
Và nếu lựa chọn rời đi, hãy hành động trong tâm thế tỉnh táo. Không phải vì giận một email, mà vì bạn cần tôn trọng giới hạn của bản thân. Bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất chính là giữ gìn năng lượng làm việc lâu dài cho chính cuộc đời bạn.
Xem thêm
•Ask ELLE: Tìm kiếm sự cân bằng trong cuộc sống
•Ask ELLE: Gia đình là điểm tựa
•Ask ELLE: Phụ nữ và những áp lực vô hình
Nhóm thực hiện