Lắng nghe chủ động (Active Listening) là một quá trình chú tâm trọn vẹn để thấu hiểu đối phương từ ngôn từ, cảm xúc đến những thông điệp ẩn sau ngôn ngữ cơ thể. Theo khảo sát từ Harvard Business Review, sự thu hút trong giao tiếp đến từ khả năng khiến người đối diện cảm thấy giá trị của họ được công nhận.
Dưới đây là 5 lý do vì sao lắng nghe chủ động giúp bạn trở nên cuốn hút và những phương pháp thực tế để làm chủ kỹ năng này.
1. Lắng nghe chủ động khiến người khác cảm thấy mình quan trọng
Dưới góc độ tâm lý học, một trong những nhu cầu sâu thẳm nhất của con người là được nhìn nhận và thừa nhận. Lắng nghe chủ động vì thế không chỉ là một kỹ năng giao tiếp, mà là cách bạn gửi đi thông điệp không lời rằng: “Tôi đang ở đây và tôi thực sự quan tâm đến bạn”.
Khi bạn dành trọn sự chú tâm cho người đối diện mà không ngắt lời, không phán xét, không để bản thân bị xao nhãng, bạn đang tạo ra một không gian an toàn về mặt tâm lý, nơi họ cảm thấy được phép chia sẻ một cách chân thật. Cảm giác được thấu hiểu này dần nuôi dưỡng sự tin cậy và kết nối cảm xúc, khiến hình ảnh của bạn trở nên ấm áp, điềm tĩnh và thu hút một cách tự nhiên.
BÀI LIÊN QUAN
2. Người biết lắng nghe thường được đánh giá là có trí thông minh cảm xúc
Người có trí tuệ cảm xúc(EQ – Emotional Quotient) cao hiếm khi vội vàng phán xét hay hấp tấp đưa ra lời khuyên. Họ chọn lắng nghe như một cách “đọc vị” trạng thái tinh thần của người đối diện.
Khả năng thấu cảm và đặt mình vào vị trí của người khác giúp bạn phản hồi một cách tinh tế, không áp đặt, không làm tổn thương. Chính sự trưởng thành trong cảm xúc ấy tạo nên cảm giác an toàn và được tôn trọng, biến bạn thành điểm tựa tinh thần mà người khác tự nhiên muốn tìm đến để sẻ chia và kết nối.
3. Lắng nghe tốt tạo ra những cuộc trò chuyện sâu sắc và đáng nhớ
Thông qua những câu hỏi mở, bạn tạo điều kiện để người đối diện chạm tới và bộc lộ những suy nghĩ sâu kín nhất của mình. Người ta có thể không nhớ bạn đã nói điều gì, nhưng sẽ luôn nhớ cảm giác được lắng nghe và thấu hiểu trọn vẹn khi ở bên bạn. Ở khoảnh khắc ấy, sức hút không đến từ khả năng chia sẻ hay truyền đạt ngôn từ, mà từ chính trải nghiệm cảm xúc tích cực và an toàn mà bạn mang lại.
4. Người biết lắng nghe luôn toát ra năng lượng điềm tĩnh và đáng tin
Sự hiện diện trọn vẹn của bạn trong một cuộc trò chuyện mà không điện thoại, không xao nhãng, không để tâm trí trôi đi nơi khác, tạo nên một phong thái điềm tĩnh và vững vàng hiếm thấy. Đây được gọi là giao tiếp chánh niệm, và trong quá trình tương tác, khi đối phương cảm nhận được sự tập trung chân thành từ bạn, mức độ căng thẳng của họ sẽ giảm xuống, đồng thời cảm giác an toàn và kết nối được gia tăng rõ rệt.
Một người biết lắng nghe không cần nói nhiều vẫn toát ra sự tự tin ngầm và độ tin cậy cao. Chính năng lượng ổn định ấy khiến người đối diện cảm thấy được trấn an, được thấu hiểu, và tự nhiên muốn dựa vào bạn, muốn kết nối lâu dài hơn.
BÀI LIÊN QUAN
5. Lắng nghe người khác cũng giúp bạn hiểu chính mình
Lắng nghe chủ động giống như một tấm gương phản chiếu nội tâm. Khi bạn chú ý đến cảm xúc, phản ứng và câu chuyện của người khác, bạn cũng dần trở nên nhạy bén hơn với thế giới cảm xúc bên trong chính mình. Sự tự nhận thức (self-awareness) cao giúp bạn giao tiếp chân thật, nhất quán và có ý thức hơn trong từng phản hồi. Chính sự thành thật với bản thân ấy tạo nên một sức hút bền vững, nhẹ nhàng, tự nhiên và không hề khiên cưỡng.
CÁCH NÂNG CAO KHẢ NĂNG LẮNG NGHE CHỦ ĐỘNG
1. Hiện diện trọn vẹn trong cuộc trò chuyện, thay vì chỉ “có mặt cho đủ”
Lắng nghe chủ động bắt đầu từ sự hiện diện thực sự. Điều này không chỉ là việc bạn ngồi đối diện người khác, mà là việc bạn dành trọn sự chú ý về mặt tinh thần cho cuộc trò chuyện đang diễn ra. Khi tâm trí bị phân tán bởi điện thoại, thông báo tin nhắn hay những suy nghĩ riêng, bạn có thể vẫn nghe được lời nói, nhưng không thật sự lắng nghe ý nghĩa phía sau chúng.
Từ góc nhìn tâm lý học chánh niệm, sự hiện diện trọn vẹn giúp người đối diện cảm nhận được sự tôn trọng và an toàn cảm xúc. Khi bạn đặt sang một bên các yếu tố gây xao nhãng và tập trung hoàn toàn vào người đang nói, bạn tạo ra một không gian giao tiếp nơi đối phương cảm thấy họ đang được ưu tiên – yếu tố nền tảng của một người biết lắng nghe và có sức hút tự nhiên.
2. Lắng nghe bằng ngôn ngữ cơ thể, không chỉ bằng đôi tai
Giao tiếp hiệu quả là sự kết hợp giữa lời nói và tín hiệu phi ngôn ngữ. Ánh mắt, tư thế ngồi, cử chỉ gật đầu hay biểu cảm gương mặt đều đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện rằng bạn đang thực sự chú tâm. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, trong giao tiếp trực tiếp, ngôn ngữ cơ thể có thể truyền tải mức độ quan tâm và đồng cảm mạnh mẽ hơn cả lời nói.
Khi bạn duy trì ánh mắt tự nhiên, giữ tư thế mở và phản hồi bằng những cử chỉ phù hợp, người đối diện sẽ dễ dàng cảm nhận được rằng bạn đang “ở đó cùng họ”. Chính sự kết nối phi ngôn ngữ này giúp cuộc trò chuyện trở nên ấm áp, chân thành và tạo ấn tượng tích cực lâu dài.
3. Thực hành lắng nghe không phán xét và không vội đưa ra giải pháp
Một trong những rào cản lớn nhất của lắng nghe chủ động là xu hướng phản ứng quá nhanh, phán xét, so sánh hoặc lập tức đưa ra lời khuyên. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, điều người khác cần không phải là giải pháp, mà là được thấu hiểu.
Lắng nghe không phán xét đòi hỏi bạn tạm thời gác lại quan điểm cá nhân và tiếp nhận câu chuyện của người khác với sự tò mò và cởi mở. Khi bạn không vội “sửa chữa” cảm xúc hay tình huống của đối phương, bạn cho họ cảm giác được chấp nhận trọn vẹn. Đây là một biểu hiện rõ ràng của trí tuệ cảm xúc cao và là yếu tố khiến một người trở nên thu hút và đáng tin cậy.
4. Đặt câu hỏi mở để đào sâu cảm xúc và suy nghĩ của người đối diện
Lắng nghe chủ động không phải là quá trình thụ động, mà là sự tham gia tinh tế vào cuộc trò chuyện. Việc đặt câu hỏi mở như “Điều đó khiến bạn cảm thấy thế nào?” hay “Bạn nghĩ điều gì là khó khăn nhất trong chuyện này?” giúp người đối diện tiếp tục khám phá và diễn đạt rõ hơn cảm xúc của họ.
Những câu hỏi mở giúp bạn hiểu câu chuyện ở mức sâu hơn, đồng thời cho thấy sự quan tâm chân thành của bạn đối với thế giới nội tâm của người khác. Trong tâm lý học giao tiếp, những cuộc trò chuyện có chiều sâu thường là nơi hình thành sự gắn kết cảm xúc mạnh mẽ.
BÀI LIÊN QUAN
5. Phản hồi bằng sự thấu hiểu để củng cố kết nối cảm xúc
Phản hồi là bước hoàn thiện của lắng nghe chủ động. Thay vì chỉ chờ đến lượt mình nói, bạn có thể phản hồi bằng cách tóm tắt lại ý chính hoặc phản ánh cảm xúc của người đối diện, chẳng hạn như: “Nghe có vẻ điều đó khiến bạn rất áp lực” hoặc “Mình hiểu là bạn đã cố gắng rất nhiều”.
Những phản hồi mang tính thấu hiểu giúp người đối diện cảm thấy họ đã được nghe đúng và đủ. Đồng thời, cách phản hồi này cũng thể hiện khả năng đồng cảm và sự tinh tế trong giao tiếp.
Xem thêm
• 10 thói quen sống làm nên chỉ số hạnh phúc đáng ngưỡng mộ của người Bắc Âu
• 9 thói quen tài chính giúp phụ nữ độc lập hơn trong 2026
• 8 ngôn ngữ cơ thể tinh tế trong giao tiếp thể hiện sự ấm áp và tử tế
Nhóm thực hiện
Bài: Khang An
Tham khảo: Calm
