Não bạn phản ứng thế nào khi mất đi tình bạn thân thiết?

Nội dung chính: Mất đi một tình bạn thân có thể ảnh hưởng sâu sắc đến cảm xúc và cả cách não bộ phản ứng với tổn thương. Nỗi buồn mơ hồ, cảm giác bị từ chối và phản ứng sợ hãi là những trạng thái tâm lý phổ biến sau khi tình bạn kết thúc. Việc chấp nhận cảm xúc, nhìn lại mối quan hệ và xây dựng lại kết nối giúp bạn dần hồi phục và cân bằng lại bản thân.

Việc “chia tay” trong tình bạn thực ra rất phổ biến. Nghiên cứu cho thấy có đến 70% các mối quan hệ bạn bè thân thiết tan rã sau bảy năm, và một khảo sát của YouGov năm 2023 chỉ ra rằng hơn hai phần ba người Mỹ từng chấm dứt một tình bạn trong đời. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa việc mất đi một người bạn thân không ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe cảm xúc và não bộ.

CƠ THỂ PHẢN ỨNG RA SAO KHI MẤT ĐI TÌNH BẠN?

Khi tình bạn tan vỡ, bạn có thể cảm thấy não bộ phát ra tín hiệu cảm thấy bị đe dọa, hormone mất cân bằng và cảm xúc.

Não bộ phát ra tín hiệu bị đe dọa

Theo bác sĩ thần kinh Lisa Shulman, tác giả cuốn Before and After Loss: A Neurologist’s Perspective on Loss, Grief, and Our Brain, việc mất đi một tình bạn có thể kích hoạt hạch hạnh nhân (amygdala) – vùng não chịu trách nhiệm xử lý phản ứng cảm xúc. Từ đó, một loạt chất dẫn truyền thần kinh và hormone được giải phóng, khiến cơ thể bước vào trạng thái phòng vệ.

Hormone có thể mất cân bằng

Theo bác sĩ tâm thần Sharon Batista, một số chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamine và norepinephrine có thể bị xáo trộn sau khi trải qua mất mát trong tình bạn, những yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa cảm xúc.

Sự suy giảm serotonin, vốn gắn với cảm giác hạnh phúc và ổn định, có thể dẫn đến rối loạn tâm trạng. Trong khi đó, việc giảm dopamine, chất liên quan đến cảm giác phần thưởng và khoái cảm, dễ khiến con người rơi vào trạng thái mất hứng thú. Đồng thời, norepinephrine, hormone liên quan đến phản ứng căng thẳng, có xu hướng tăng cao, góp phần làm gia tăng cảm giác lo âu trong quá trình đau buồn.

Ký ức và cảm xúc liên kết và có thể chống lại bạn

Theo thời gian, “bộ não cảm xúc” trở nên nhạy cảm hơn trước các tác nhân từ môi trường, đặc biệt là những ký ức gợi nhắc về sự mất mát, và dần lấn át “bộ não lý trí” ở vỏ não.

Bác sĩ Lisa Shulman cho biết điều này khiến yếu tố cảm xúc trong ký ức vượt lên phần nhận thức, từ đó làm gia tăng lo âu, trầm cảm và rối loạn giấc ngủ.

tác động tâm lý khi mất đi một người bạn thân là gì?

Khi mất đi một người bạn thân, bạn sẽ cảm thấy một nỗi buồn bao quanh, đồng thời cảm thấy bị từ chối hoặc sợ hãi.

Nỗi buồn mơ hồ

Tương tự như việc mất đi một người yêu, việc đánh mất một người bạn thân có thể kích hoạt cảm giác đau buồn, 

 Đây có thể gọi là “nỗi buồn mơ hồ”, khi bạn phải tiếc thương một người vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện trong cuộc sống của mình như trước. Điều này đặc biệt khó xử lý vì thiếu sự khép lại rõ ràng, khiến bạn dễ rơi vào cảm giác hoang mang về lý do mối quan hệ kết thúc.

Cảm giác bị từ chối

Tình bạn thường đáp ứng nhu cầu được kết nối và thuộc về, vì vậy khi mất đi, bạn có thể trải qua cảm giác bị từ chối, hoài nghi bản thân và cô đơn. Điều này còn có thể đi kèm với buồn bã, tức giận, thậm chí là các triệu chứng lo âu và trầm cảm.

Về lâu dài, những cảm xúc này có thể ảnh hưởng đến lòng tự trọng và cách bạn nhìn nhận bản thân trong các mối quan hệ xã hội.

Phản ứng sợ hãi

Tùy vào cách mối quan hệ kết thúc, trải nghiệm này có thể tạo ra phản ứng sợ hãi, khiến bạn ngần ngại mở lòng hoặc lo lắng sẽ lặp lại tổn thương trong các mối quan hệ sau.

Kết quả là nhiều người có xu hướng tự cô lập như một cơ chế tự bảo vệ, nhằm giảm thiểu tổn thương và tránh quá tải cảm xúc.

Làm sao vượt qua nỗi buồn khi tình bạn kết thúc?

Cho phép bản thân được buồn, tránh đổ lỗi, đặt mục tiêu cho tình bạn mới là những cách thiết thực giúp bạn vượt qua nỗi buồn. 

Cho phép bản thân được buồn

Giống như khi một mối quan hệ tình cảm kết thúc, việc mất đi một người bạn thân cũng xứng đáng được công nhận.

Theo Sabrina Romanoff, nhà tâm lý học lâm sàng và giảng viên tại Yeshiva University, bạn nên nhìn nhận đây như một sự kiện cảm xúc quan trọng. “Cho phép bản thân tiếc nuối những kỷ niệm, sự gắn kết và vai trò mà người đó từng có trong cuộc sống của bạn.”

Tránh đổ lỗi

Sau khi một mối quan hệ kết thúc, bạn dễ rơi vào vòng lặp tiêu cực, đổ lỗi cho người khác hoặc cho chính mình. Thay vì vậy, bạn nên thừa nhận rằng cách hai người tương tác với nhau không còn phù hợp và mối quan hệ đã đi đến điểm kết thúc.

Sự thay đổi trong tình bạn là điều tự nhiên, vì vậy hãy tập trung vào việc chấp nhận, dù điều này không dễ dàng. Một mối quan hệ kết thúc không có nghĩa là nó không có giá trị. Bạn vẫn có thể trân trọng những ký ức đẹp, đồng thời hiểu vì sao nó khép lại.

Nhìn lại mối quan hệ

Sau giai đoạn buồn ban đầu, hãy nhìn lại mối quan hệ với thái độ cởi mở, không phán xét.

Bạn có thể viết ra những điều tích cực, tiêu cực và những điểm cần cải thiện. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp bạn trưởng thành và thiết lập ranh giới lành mạnh hơn trong các mối quan hệ sau.

Đặt mục tiêu rõ ràng cho tình bạn mới

Sau khi nhìn lại, hãy tự hỏi bạn thực sự cần gì ở một tình bạn. Xác định những điều quan trọng nhất và những giới hạn bạn không muốn thỏa hiệp, từ đó giúp bạn chọn và xây dựng những mối quan hệ phù hợp hơn.

Xây dựng lại hệ thống hỗ trợ

Đừng để việc mất đi một người bạn khiến bạn quên đi những mối quan hệ vẫn đang ở bên mình. Hãy chủ động kết nối với người mới, đồng thời dành thời gian củng cố những tình bạn hiện có để giảm cảm giác cô đơn.

Việc tạo ra những kết nối mới cũng giúp bạn dần lấy lại cảm giác an toàn và ổn định về mặt cảm xúc.

---

Xem thêm:

•Đọc vị công thức thành công của phim hoạt hình Trung Quốc

•5 tiêu chí chọn áo chống nắng bảo vệ da dưới nắng Hè

•Thói quen uống latte đá có ảnh hưởng gì đến làn da?

---