Kết quả từ một cuộc khảo sát được đăng tải trên The New York Times cho thấy, chỉ có khoảng 25% người trưởng thành cho biết họ có nhận thức rõ ràng về điều mang lại ý nghĩa cho cuộc sống của mình, trong khi khoảng 40% khác thừa nhận họ cảm thấy trung lập hoặc không xác định được ý nghĩa ấy. Thực tế này cho thấy, trạng thái hoang mang về mục đích sống không phải là trải nghiệm cá nhân đơn lẻ, mà là một trạng thái tinh thần phổ biến trong xã hội hiện đại.
Các nghiên cứu tâm lý học cũng chỉ ra rằng, sống có mục đích không chỉ mang lại cảm giác ý nghĩa mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Những người có mục đích sống rõ ràng thường sở hữu mức độ căng thẳng thấp hơn, khả năng phục hồi tâm lý tốt hơn và cảm thấy hài lòng với cuộc sống hơn so với những người chưa xác định được hướng đi cho mình.
Dưới đây là 7 mẹo giúp bạn từng bước khám phá và xây dựng mục đích sống cho chính mình, bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng bền vững.
1. Giúp đỡ người khác – bước khởi đầu thiết thực trên hành trình tìm kiếm mục đích sống
Một trong những cách hiệu quả nhất để cảm thấy cuộc sống có giá trị là trao tặng thời gian, công sức, tài năng hoặc nguồn lực của bạn cho người khác. Các nghiên cứu học thuật được thực hiện tại Đại học Bang Florida và Đại học Stanford (Mỹ) cho thấy, những người thường xuyên giúp đỡ người khác có xu hướng cảm nhận cuộc sống của mình có mục đích rõ ràng hơn. Những hành động mang tính vô vị lợi không chỉ tạo ra tác động tích cực cho người nhận mà còn củng cố cảm giác rằng bản thân bạn đang đóng góp vào điều gì đó đáng giá và có ý nghĩa. Điều này hoàn toàn phù hợp với các lý thuyết tâm lý học về well-being (một khái niệm dùng để chỉ trạng thái hạnh phúc và chất lượng sống toàn diện của con người), trong đó hạnh phúc không đơn thuần là cảm giác dễ chịu nhất thời mà còn là trạng thái gắn kết, cam kết và được sống vì những giá trị vượt lên trên cái tôi cá nhân. Chính vì vậy, việc tham gia các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ người đang gặp khó khăn hay đóng góp kỹ năng cho các dự án cộng đồng có thể trở thành những bước khởi đầu thiết thực trên hành trình tìm kiếm mục đích sống của bạn.
BÀI LIÊN QUAN
2. Lắng nghe phản hồi từ những người xung quanh
Việc lắng nghe phản hồi từ những người xung quanh đóng vai trò quan trọng trong quá trình tự nhận thức và phát triển bản thân của mỗi chúng ta. Dưới góc nhìn tâm lý học, những nhận xét đến từ bạn bè, gia đình hay đồng nghiệp không chỉ phản ánh cách người khác cảm nhận về bạn mà còn cung cấp những dữ liệu quý giá giúp bạn hiểu rõ hơn về điểm mạnh, khuynh hướng và tiềm năng của chính mình. Trong nhiều trường hợp, bạn có xu hướng đánh giá thấp hoặc chưa nhận diện đầy đủ về năng lực và giá trị của bản thân, trong khi người khác lại có thể quan sát và nhận định những yếu tố này một cách khách quan và chính xác hơn.
3. Tiếp xúc với những người mang năng lượng tích cực, có mục đích sống rõ ràng và tinh thần phát triển
Thực tế cho thấy, môi trường xã hội đóng vai trò vô cùng to lớn trong việc hình thành và duy trì mục đích sống của một cá nhân. Bạn là trung bình của 5 người bạn dành nhiều thời gian nhất, bởi những giá trị, niềm tin và cách nhìn nhận cuộc sống của những người xung quanh có ảnh hưởng trực tiếp đến cách bạn suy nghĩ, lựa chọn và định hướng bản thân. Khi được bao quanh bởi những cá nhân tích cực, có mục tiêu rõ ràng và tinh thần phát triển, con người dễ dàng được truyền cảm hứng, củng cố động lực và nuôi dưỡng cảm giác sống có ý nghĩa. Ngược lại, một môi trường xã hội thiếu định hướng, tiêu cực hoặc áp đặt có thể làm suy giảm động lực nội tại, khiến cá nhân dần mất phương hướng và khó duy trì cảm giác ý nghĩa trong cuộc sống.
Xem thêm
•Những câu nói hay giúp bạn vững tâm theo đuổi mục đích sống
•10 thói quen sống làm nên chỉ số hạnh phúc đáng ngưỡng mộ của người Bắc Âu
•9 bí quyết đầu tư cho bản thân để sống vững vàng và viên mãn
4. Thử kết nối với người lạ
Tại sao lại là người lạ? Bởi mỗi cuộc trò chuyện là một cơ hội mở rộng tầm nhìn và tiếp xúc với những góc nhìn mới. Không chỉ những mối quan hệ quen thuộc, việc mở lòng kết nối với người lạ cũng mang lại nhiều cơ hội bất ngờ. Mỗi cuộc trò chuyện đều có thể mở ra những trải nghiệm mới hoặc những ý tưởng mà trước đây bạn chưa từng nghĩ tới. Việc tiếp xúc với những con người khác nhau giúp bạn mở rộng thế giới quan, từ đó khám phá thêm những lĩnh vực và giá trị bản thân có thể gắn bó lâu dài.
5. Tìm thấy mục đích sống thông qua việc Khám phá sở thích cá nhân
Những sở thích xuất hiện lặp đi lặp lại trong đời sống hằng ngày không đơn thuần là hoạt động giải trí mà còn đóng vai trò như những manh mối quan trọng phản ánh hệ giá trị cốt lõi của mỗi cá nhân. Khi dành thời gian quan sát và suy ngẫm về những điều khiến bản thân cảm thấy hứng thú, say mê hoặc sẵn sàng đầu tư năng lượng lâu dài, bạn dần nhận diện được đâu là những yếu tố thực sự có ý nghĩa đối với mình. Chính từ sự thấu hiểu này, mục đích sống có thể từng bước được hình thành khi cá nhân lựa chọn cống hiến thời gian và năng lực cho những lĩnh vực phù hợp với giá trị nội tại và bản chất con người của mình.
6. Nghĩ về những bất công khiến bạn cảm thấy day dứt
Những bất công trong xã hội hay vấn đề nhân văn khiến bạn cảm thấy day dứt cũng có thể trở thành la bàn chỉ dấu cho mục đích sống. Sự phẫn nộ trước bất công, nỗi xót xa trước nỗi đau của người khác hay mong muốn thay đổi một thực trạng nào đó thường bắt nguồn từ những giá trị sâu sắc nhất bên trong mỗi con người. Chính những cảm xúc mạnh mẽ này sẽ trở thành động lực thúc đẩy bạn hành động và cống hiến lâu dài.
BÀI LIÊN QUAN
7. Xác định điều bản thân mong muốn thực hiện
Việc xác định điều bản thân mong muốn thực hiện trong cuộc sống là một bước quan trọng trong quá trình hình thành mục đích sống. Dưới góc nhìn tâm lý học, những hoạt động khiến cá nhân cảm thấy hứng thú bền bỉ, sẵn sàng đầu tư thời gian và năng lượng mà không bị chi phối bởi phần thưởng bên ngoài thường phản ánh động lực nội tại và sự phù hợp với bản chất con người. Khi cá nhân được tham gia vào những hoạt động mang lại cảm giác “đúng với mình”, họ không chỉ trải nghiệm sự hài lòng sâu sắc mà còn có xu hướng phát triển năng lực, duy trì sự kiên trì và tạo ra giá trị cho bản thân cũng như cộng đồng.
Mục đích sống, vì thế, không nhất thiết phải gắn liền với những lý tưởng lớn lao hay mục tiêu mang tính vĩ mô. Trong nhiều trường hợp, nó được hình thành từ việc cá nhân lựa chọn theo đuổi những điều mình thực sự mong muốn, đồng thời tìm cách chuyển hóa đam mê đó thành hành động có ý nghĩa. Thông qua quá trình thử nghiệm, điều chỉnh và tích lũy trải nghiệm, con người dần xác định được hướng đi phù hợp, từ đó xây dựng một cuộc sống nhất quán với giá trị cá nhân và cảm nhận rõ ràng hơn về ý nghĩa của sự tồn tại.