Kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa: Xanh hóa những mái nhà

Bài viết của
Xuất bản: | Chỉnh sửa: 19/11/2014 16:13:33

Tên anh gắn liền với khí động học, với tre, với gió, nước và ánh sáng… như những giải pháp không thể khác cho đô thị của tương lai, nhất là đô thị miền nhiệt đới. Mỗi công trình anh thiết kế là một sự bất ngờ bởi sự tối giản trong thiết kế, nhưng lại rất tối ưu trong sử dụng, với những giải pháp thuyết phục hướng về kiến trúc xanh. Liên tiếp đoạt các giải thưởng lớn về kiến trúc của thế giới, anh được mệnh danh là “Kiến trúc sư của thế kỷ 21”. Những tác phẩm chẳng giống ai cũng như cá tính mạnh mẽ luôn tạo sự tranh luận nhiều chiều đầy thú vị trong và ngoài giới kiến trúc. Tiếp xúc với anh, ta dễ dàng bị thu hút bởi tài năng, sự quyết liệt rực lên trong ánh mắt, nụ cười, và ý chí hiếm thấy của một người đã trải qua bao thăng trầm, để tìm đến sự bình an…

ellevn-decor-giaiphap-votrongnghia

Công khai công thức thiết kế của mình là WnW (tức Wind and Water – Gió và Nước), anh đã tạo nên những đặc sản nào để góp phần tạo dựng một “Đô thị của gió và ánh sáng” trong tương lai không chỉ cho Việt Nam mà cả thế giới?

Gió và nước có nghĩa là phong thủy, mà phong thủy có nghĩa là khoa học sống với thiên nhiên, sống với những gì là trí huệ như gió, nước, ánh sáng và cây xanh. Như những ngày vừa qua, Hà Nội nóng liên miên lên đến 40, 41 độ C, ngày nào cũng là những ngày nóng nhất trong lịch sử, chính vì vậy mà những sản phẩm hòa thuận với thiên nhiên là điều tất yếu để giảm bớt việc tiêu hao năng lượng, giảm bớt sự phá hủy môi trường.

Công ty kiến trúc của anh đã và luôn nỗ lực làm ra các công trình thuận với tự nhiên, hòa thuận với thiên nhiên, không phân biệt vùng miền và tất nhiên là ưu tiên các công trình tại Việt Nam để góp phần tạo nên một “Đô thị của gió và ánh sáng” (yếu tố cây xanh là tuyệt đối quan trọng cho các đô thị như Sài Gòn và Hà Nội bây giờ). Làm thế nào để anh có thể tạo dựng một không gian mang lại cảm giác như resort giữa thiên nhiên cho những căn nhà ống chật hẹp của Hà Nội và Sài Gòn?

Hà Nội và Sài Gòn nhìn vào là các đô thị chật chội, ít cây xanh, nhiều mái tôn, nhiều người và ô nhiễm. Tuy nhiên, Hà Nội và Sài Gòn lại có những ưu điểm như lắm nắng, nhiều mưa nên việc trồng cây xanh rất dễ, có thể trồng trên mái nhà, trồng ngoài mặt tiền, trồng mọi nơi trong và ngoài nhà. Như các công trình công ty chúng tôi từng thực hiện, chỉ với 50m2, ngoài mặt tiền và trên mái nhà đã trồng mười mấy cây cổ thụ với đường kính 20cm, mật độ cây xanh cao hơn cả cây trong rừng. Như vậy, chỉ cần xin ít nắng, xin ít mưa để trồng cây là ngôi nhà đã có thể trở thành resort giữa thiên nhiên.

 

Phía trước công trình Farming Kindergarten, một nhà mẫu giáo xanh tại Đồng Nai

Phía trước công trình Farming Kindergarten, một nhà mẫu giáo xanh tại Đồng Nai

Nhìn lại những tác phẩm của mình, công trình nào anh yêu thích nhất? Những kỷ niệm nào đáng nhớ nhất đã tạo nên cảm xúc của anh khi sáng tạo công trình này?

Thực ra lúc mà mình tĩnh lặng là lúc những ý tưởng được sinh ra mạnh nhất và tự nhiên nhất vì khi có quá nhiều suy nghĩ thì những ý tưởng đó sẽ không tự nhiên và có toan tính.

Phải chăng đó cũng là những tiêu chí cốt lõi nhất của kiến trúc thế kỷ 21?

Tiêu chí của thế kỷ 21 rõ ràng là hòa thuận với thiên nhiên vì xã hội hiện nay đang theo thiên hướng vật chất, có nghĩa là làm ra càng nhiều để hưởng thụ, làm môi trường bị phá hoại, biến đổi khí hậu và con người luôn luôn bận rộn, căng thẳng với sự phát triển và các toan tính đó. Do vậy con người cần phải quay về với thiên nhiên để sống hòa thuận với thiên nhiên, xa rời mọi vật chất.

Anh từng đưa ra ý kiến rằng kiến trúc phương Tây đã lỗi thời trước sự giản dị, trong sáng của kiến trúc Nhật Bản? Phải chăng người Nhật đã đi trước một bước so với thế giới về nhiều mặt, trong đó có cả lĩnh vực kiến trúc?

Kiến trúc phương Tây một thời là phong cách chạm trổ phức tạp ngoài mặt tiền, tuy nhiên bây giờ là xã hội công nghiệp, cái gì cũng cần nhanh, đẹp, thêm việc nhân công đắt đỏ nên việc tối giản là xu hướng tất yếu. Rõ ràng về kiến trúc tối giản thì người Nhật rất giỏi. Vậy vì sao họ lại giỏi? Có thể là do sự phát triển thiền định của họ, do điều kiện thiên nhiên động đất, sóng thần nên họ buộc phải làm mọi thứ đơn giản nhất. Chính điều đó, họ đã đi trước châu Âu từ rất xa và bây giờ châu Âu mới quay lại phát triển theo lối tối giản này.

ellevn-decor-giaiphap-2

Người ta gọi anh là “Kiến trúc sư của thế kỷ 21”, điều gì đã giúp anh luôn “đi trước một bước” so với nhiều đối thủ, để giành được những hợp đồng giá trị? Điều đó đòi hỏi bản lĩnh như thế nào của một kiến trúc sư?

Thực sự, mình không nghĩ là mình sẽ đi trước ai, chỉ là làm việc tốt nhất trong khả năng của mình để tạo dựng một hệ thống tốt. Điều đó tạo nên một tiền đề để các kết quả tốt cứ tự đến với mình. Và bản lĩnh ở đây chính là bản lĩnh vượt qua chính mình, vượt qua các cám dỗ, qua các hận thù, ghen ghét để tập trung làm việc của mình.

Anh luôn bị ám ảnh bởi một tuổi thơ dữ dội? Một tâm hồn Việt và những kỹ năng của người Nhật dường như đã hòa quyện trong anh, để tạo nên sự khác biệt, luôn luôn mới?

Ai đã từng đi qua những khó khăn trong cuộc đời đều nhận được cơ hội để rèn luyện ý chí và nhân cách. Vì khi mình vất vả, mình sẽ thực sự hiểu những người công nhân ngoài công trường họ khổ như thế nào, nhân viên của mình vất vả như thế nào. Nói thẳng ra, nếu đã từng vất vả và khó khăn thì đó là sự may mắn để rèn luyện tính kiên nhẫn. Một tâm hồn Việt và phương pháp tư duy của người Nhật, cách người ta sống hết mình với mục tiêu của mình, bất luận xung quanh như thế nào chính là điều mình học được trong suốt 10 năm học tại Nhật Bản.

Đó có phải cũng là một áp lực với anh?

Không, không có áp lực gì cả bởi mình đã sống hết mình vì công việc và vì bản thân.

Các công trình của anh nhận được những đánh giá rất tích cực bởi sự uyển chuyển, mềm dẻo và mang đậm sự khác biệt. Vậy nhưng con người anh lại đầy cá tính và “thẳng tưng”, khiến cho nhiều người vừa nể, vừa… ghét?

Mình có cá tính khá thẳng thắn và dễ hiểu, không mất thời gian vào các toan tính mình làm gì, mình nói gì. Chính cá tính thẳng thắn đó tạo ra cách nhìn thẳng thắn với thiên nhiên để tạo ra công trình mềm dẻo, uyển chuyển hòa với thiên nhiên.

 

Các lớp học được bố trí dọc theo mái nhà hình xuyến. Các lam bê tông sẽ tạo bóng râm và làm giảm cường độ ánh nắng mùa Hè gay gắt cho các lớp học.

Các lớp học được bố trí dọc theo mái nhà hình xuyến. Các lam bê tông sẽ tạo bóng râm và làm giảm cường độ ánh nắng mùa Hè gay gắt cho các lớp học.

Nhóm thực hiện

Thực hiện: Kim Yến


ELLE Decoration