Khác với nhiều quan niệm phổ biến, tính nữ không đơn thuần là sự dịu dàng hay mềm mại trong tính cách và vẻ đẹp nữ tính bên ngoài. Đó còn là sức mạnh của trực giác, khả năng thấu cảm sâu sắc, năng lực sáng tạo, chữa lành và kết nối vạn vật. Tính nữ ẩn hiện trong cách một người phụ nữ đối diện với tổn thương, ôm ấp cảm xúc và kiến tạo sức mạnh kiên cường từ chính những điều tưởng chừng mong manh nhất.
Trong dòng chảy của văn học thế giới, nhiều tác phẩm kinh điển đã khắc họa đầy tinh tế hành trình khám phá sức mạnh ấy thông qua những nhân vật nữ giàu chiều sâu, những trải nghiệm sống chân thực và những suy tư vẫn còn nguyên giá trị sau nhiều thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ. Không chỉ kể những câu chuyện về phụ nữ, các tác phẩm còn mở ra góc nhìn sâu sắc về bản sắc cá nhân, khao khát tự do, tình yêu, lòng can đảm và hành trình chạm đến phiên bản rực rỡ nhất của các nhân vật.
Mời bạn đọc cùng ELLE lật mở những trang sách vượt thời gian dưới đây để giải mã nguồn sức mạnh kỳ diệu của trực giác và tính nữ.
|
NỘI DUNG CHÍNH Định nghĩa lại “tính nữ”: Khẳng định tính nữ không chỉ là sự dịu dàng, mềm mại bên ngoài mà là sức mạnh của trực giác, lòng thấu cảm, năng lực sáng tạo, sự kiên cường và khả năng tự chủ của người phụ nữ. Tôn vinh 6 tác phẩm văn học kinh điển: Giới thiệu các cuốn sách vượt thời gian (Jane Eyre, Cuốn Theo Chiều Gió, Đồi Gió Hú, Giới Thứ Hai, Những Người Phụ Nữ Bé Nhỏ, Kiêu Hãnh Và Định Kiến) cùng những câu trích dẫn và thành tựu nổi bật của chúng. Khắc họa hành trình của các nhân vật nữ: Thông qua các hình tượng nhân vật như Jane Eyre, Scarlett O’Hara hay Elizabeth Bennet để làm nổi bật thông điệp về khao khát tự do, ý chí độc lập và hành trình đánh thức nguồn sức mạnh nội tại của phái đẹp. |
Jane Eyre | Charlotte Brontë
“I am no bird; and no net ensnares me: I am a free human being with an independent will”.
(Tạm dịch: “Tôi không phải là một con chim; và không có chiếc lưới nào bủa vây được tôi: Tôi là một con người tự do với một ý chí độc lập”.)
• Kể từ khi xuất bản năm 1847 với bút danh Currer Bell, Jane Eyre chưa từng bị ngừng in. Tác phẩm đã được dịch ra hơn 100 ngôn ngữ, liên tục được chuyển thể thành hơn 30 phiên bản điện ảnh, truyền hình, kịch nghệ và opera, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ nhà văn nữ sau này;
• “Jane Eyre là một trong những tiếng nói độc lập, kiêu hãnh và chân thực nhất từng được cất lên trong lịch sử văn học Anh. Cuốn sách đã thay đổi mãi mãi cách chúng ta nhìn nhận về tư duy của người phụ nữ”.
— The Guardian
Charlotte Brontë đã dùng văn chương để kiến tạo một “gian phòng đạo đức” bất khả xâm phạm cho nhân vật Jane Eyre từ thế kỷ 19. Cho đến nay, Jane Eyre vẫn là một trong những bản trường ca kiêu hãnh nhất về người phụ nữ với vẻ ngoài nhỏ bé, xuất thân nghèo khó nhưng sở hữu một trực giác tinh nhạy và một ý chí sắt đá.
Hành trình của Jane là minh chứng cho thấy trực giác của tính nữ chính là ngọn hải đăng định hướng cho lòng tự tôn. Khi đứng trước những ngã rẽ nghiệt ngã của số phận – giữa việc thỏa hiệp làm người tình trong bóng tối của triệu phú Rochester hay chấp nhận một cuộc hôn nhân nghĩa vụ lạnh lẽo với St. John – Jane luôn đưa ra những quyết định khiến người đời kinh ngạc. Cô khước từ tất cả không phải vì những giáo điều cứng nhắc mà vì trực giác sâu thẳm mách bảo rằng: Đánh mất sự độc lập của linh hồn chính là cái chết tinh thần.
Charlotte Brontë đã khéo léo chứng minh chiều sâu của tính nữ không nằm ở sự phục tùng mà nằm ở năng lực thấu cảm đi liền với sự tự chủ. Trực giác đã giúp Jane Eyre vượt qua mọi giông bão cuộc đời để cuối cùng đạt được một tình yêu đích thực – tình yêu được xây dựng trên sự bình đẳng tuyệt đối về cả tâm hồn lẫn trí tuệ.
BÀI LIÊN QUAN
Gone with the Wind (Cuốn Theo Chiều Gió) | Margaret Mitchell
“After all, tomorrow is another day”.
(Tạm dịch: “Sau tất cả, ngày mai là một ngày khác”.)
Cuốn sách thống trị danh sách Bestseller của New York Times suốt 25 tuần liên tiếp ngay khi ra mắt và xuất sắc mang về giải Pulitzer danh giá năm 1937;
Năm 1939, tác phẩm được chuyển thể thành bộ phim điện ảnh cùng tên, càn quét Hollywood với 10 tượng vàng Oscar và chính thức đưa Scarlett O’Hara cùng Rhett Butler trở thành những biểu tượng văn hóa đại chúng bất diệt.
Scarlett O’Hara là nhân vật văn học đại diện cho sức mạnh sinh tồn mãnh liệt của tính nữ trong cơn bão táp của lịch sử. Giữa bối cảnh khốc liệt của cuộc Nội chiến Mỹ, Scarlett không chỉ chứng kiến thế giới nhung lụa cũ bị “cuốn theo chiều gió” mà cô còn phải tự mình đứng lên từ đống tro tàn để bảo vệ gia đình và mảnh đất Tara thiêng liêng.
Scarlett O’Hara là một biểu tượng phức tạp của tính nữ. Cô không phải là hình mẫu phụ nữ hoàn hảo theo quy chuẩn đương thời nhưng lại sở hữu một thứ vũ khí tối thượng: trực giác sinh tồn nhạy bén và một ý chí sắt đá. Khi lý trí thông thường của những người đàn ông xung quanh gục ngã trước thời cuộc, trực giác của Scarlett mách bảo cô phải rũ bỏ những chiếc váy dạ hội vướng víu, đối mặt với thực tại khốc liệt và nắm lấy quyền tự quyết.
Sức mạnh tính nữ ở Scarlett hiện lên qua khả năng thích nghi phi thường và tái sinh mạnh mẽ sau mỗi lần vấp ngã. Dù giông bão có cuốn phăng đi tất cả, nội lực và niềm tin vào ngày mai của người phụ nữ vẫn là thứ không một thế lực nào có thể khuất phục.
Cuốn Theo Chiều Gió là tựa sách kinh điển dành cho những tâm hồn say mê các tầng nấc lịch sử thâm trầm, cho bất kỳ ai muốn chiêm ngưỡng một tình yêu không chỉ có màu hồng mà đầy rẫy thử thách. Và hơn hết, cho những người phụ nữ muốn tìm kiếm và đánh thức nguồn sức mạnh sinh tồn mãnh liệt đang ẩn giấu bên trong chính mình. Bạn đã sẵn sàng bước vào thế giới rực lửa nhưng đầy kiêu hãnh của Tara?
Wuthering Heights (Đồi Gió Hú) | Emily Brontë
“Whatever our souls are made of, his and mine are the same”.
(Tạm dịch: “Dù linh hồn của chúng tôi được làm bằng gì đi chăng nữa, thì linh hồn của anh ấy và của tôi là một”.)
Đồi Gió Hú chưa từng nằm yên trên trang sách. Tác phẩm là một thực thể sở hữu sức sống mãnh liệt và liên tục tái sinh trong dòng chảy văn hóa đại chúng. Đồi Gió Hú sở hữu hơn 40 phiên bản chuyển thể lớn nhỏ từ điện ảnh, truyền hình, kịch nghệ cho đến opera. Hình ảnh vùng đồng hoang Yorkshire lộng gió đã trở thành một biểu tượng bối cảnh bất hủ của điện ảnh thế giới;
Kiệt tác này đã truyền cảm hứng để nữ ca sĩ Kate Bush viết nên bản hit toàn cầu Wuthering Heights (1978) – ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng Anh suốt nhiều tuần và đi vào lịch sử âm nhạc. Đến tận ngày nay, làn sóng thời trang phong cách Gothic hay xu hướng lãng mạn đen tối (Dark Academia) của giới trẻ vẫn mượn chất liệu thẩm mỹ từ chính ngôi nhà rêu phong trên đồi gió của Emily Brontë.
Là một vụ nổ vĩ đại của nguồn năng lượng nữ tính hoang dã, nguyên thủy và không thể thuần hóa, nhân vật Catherine Earnshaw cùng mối tình cuồng si, thiêu đốt với Heathcliff chính là hiện thân rõ nét nhất cho phần trực giác gắn liền với sự tự do tự tại của thiên nhiên hoang sơ vùng đồng hoang Yorkshire.
Trong kiệt tác này, tính nữ không hiện lên với vẻ thùy mị khuôn thước mà hiện lên như một thế lực tự nhiên: dữ dội, ngập tràn đam mê và thách thức mọi quy chuẩn giai cấp hay định kiến xã hội đương thời. Sự kết nối giữa Catherine và Heathcliff đã vượt lên trên mọi logic thông thường của lý trí. Đó là một thứ thần giao cách cảm, một thứ trực giác tâm linh cốt tủy chạm đến phần sâu thẳm nhất của bản ngã.
Qua ngòi bút của Emily Brontë, người đọc nhận ra rằng cảm xúc và bản năng của tính nữ sở hữu một sức mạnh rung chuyển tựa như bão tố, chúng có thể kiến tạo, tái sinh nhưng cũng sẵn sàng phá hủy cả một thế giới để bảo vệ sự thuần khiết của chính mình.
The Second Sex (Giới Thứ Hai) | Simone de Beauvoir
“On ne naît pas femme, on le devient”.
(Tạm dịch: “Người ta không sinh ra đã là phụ nữ, mà trở thành phụ nữ”.)
Tại Mỹ, cuốn sách bán được hơn 20.000 bản chỉ trong vài tuần đầu tiên và trở thành cuốn sách gối đầu giường của những nhà hoạt động nữ quyền vĩ đại nhất;
“Một trong những tác phẩm có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ 20. Nó đã thay đổi tư duy của một nửa nhân loại và định hình lại thế giới hiện đại”.
— The New York Times
Nếu phải tìm một tác phẩm đặt nền móng tư tưởng vững chắc nhất cho mọi cuộc thảo luận về tính nữ và bản sắc cá nhân, đó chắc chắn phải là Giới Thứ Hai của triết gia người Pháp Simone de Beauvoir. Xuất bản năm 1949, cuốn sách dày gần 1.000 trang này đã tạo ra một cuộc đại địa chấn trong giới học thuật và tư tưởng toàn cầu, mở đường cho cuộc cách mạng giải phóng phụ nữ hiện đại.
Bằng nhãn quan triết học hiện sinh sắc sảo, Beauvoir đã bóc tách một sự thật tàn nhẫn: Suốt hàng thế kỷ, người đàn ông tự coi mình là “Chủ thể” (vũ trụ, lý trí, chuẩn mực), còn người phụ nữ bị đẩy vào thế “Khách thể” – một “giới tính thứ hai” đầy phụ thuộc và chỉ được định nghĩa thông qua mối quan hệ với nam giới.
Đối với hành trình khám phá trực giác, Giới Thứ Hai là một lời thức tỉnh mạnh mẽ. Beauvoir chỉ ra rằng, khi phụ nữ bị tước đi quyền tự quyết và bị giam cầm trong những căn bếp, trực giác và trí tuệ của họ sẽ bị biến dạng thành sự lo âu hoặc mê tín. Ngược lại, khi người phụ nữ dám bước ra thế giới, đối mặt với tự do và chịu trách nhiệm với cuộc đời mình, trực giác sẽ trở thành một thứ trí tuệ sắc sảo dẫn đường cho họ khẳng định bản ngã độc lập.
Little Women (Những Người Phụ Nữ Bé Nhỏ) | Louisa May Alcott
“I am not afraid of storms, for I am learning how to sail my ship”.
(Tạm dịch: “Tôi không sợ những cơn bão, vì tôi đang học cách chèo lái con thuyền của chính mình”.)
Tập đầu tiên của cuốn sách đã bán hết chỉ trong vòng 2 tuần và tác giả lập tức phải viết tiếp tập hai để đáp ứng lòng mong mỏi của độc giả. Tác phẩm chưa từng bị ngừng in trong suốt hơn 150 năm qua và được dịch ra hơn 50 ngôn ngữ;
Nhân vật Jo March đã trở thành hình mẫu lý tưởng, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho rất nhiều thế hệ phụ nữ vĩ đại sau này, trong đó có cả J.K. Rowling, Simone de Beauvoir và cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton;
Tác phẩm đã có đến 7 lần được chuyển thể thành phim điện ảnh (trong đó bản phim năm 2019 của nữ đạo diễn Greta Gerwig đã nhận được 6 đề cử Oscar), khẳng định những thông điệp về giới tính nữ và sự tự do của Alcott vẫn vẹn nguyên tính thời sự trong thời đại mới.
Nếu như Giới Thứ Hai là một cuốn chính luận đanh thép thì Những Người Phụ Nữ Bé Nhỏ lại là một khúc ca dịu dàng và trong trẻo về hành trình trưởng thành của bốn chị em nhà March: Meg, Jo, Beth và Amy giữa lòng cuộc Nội chiến Mỹ. Suốt hơn một thế kỷ qua, kiệt tác của Louisa May Alcott vẫn luôn là cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ độc giả, minh chứng rằng sức mạnh tính nữ có thể dung chứa trong những điều bình dị nhất của cuộc sống gia đình.
Giá trị cốt lõi của tác phẩm nằm ở việc tác giả khước từ việc định nghĩa tính nữ theo một khuôn mẫu duy nhất. Qua bốn cô gái, Alcott đã vẽ nên bốn sắc thái, bốn lối rẽ của trực giác và ước mơ:
Jo March: Cô gái nổi loạn, cá tính, sử dụng trực giác và ngòi bút để tự giải phóng bản thân khỏi những chiếc lồng định kiến, theo đuổi sự nghiệp độc lập;
Meg March: Hiện thân của tính nữ truyền thống nhưng đầy tự chủ, người tìm thấy sức mạnh trong tình yêu, hôn nhân và thiên chức làm mẹ bằng sự lựa chọn tự do;
Beth March: Đại diện cho năng lượng chữa lành, lòng trắc ẩn lặng thầm và sự thấu cảm sâu sắc đối với thế giới xung quanh;
Amy March: Cô gái thực tế, sở hữu trực giác sắc bén về nghệ thuật và xã hội, luôn nỗ lực hoàn thiện bản thân để đạt được vị thế xứng đáng.
Những Người Phụ Nữ Bé Nhỏ chính là chiếc ôm ấm áp dành cho mọi quý cô của ELLE. Sức mạnh tính nữ trong tác phẩm không cần phải gồng mình để đối đầu hay chiếm đoạt. Nó tỏa sáng qua tình yêu thương, sự kiên cường thích nghi với nghịch cảnh và trên hết là sự tôn trọng lẫn nhau giữa những người phụ nữ. Trực giác của họ chính là sợi dây liên kết thiêng liêng, giúp họ gìn giữ tổ ấm và nâng đỡ nhau trở thành phiên bản rực rỡ nhất của chính mình.
BÀI LIÊN QUAN
Pride and Prejudice (Kiêu Hãnh Và Định Kiến) | Jane Austen
“I could easily forgive his pride, if he had not mortified mine”.
(Tạm dịch: “Tôi có thể dễ dàng tha thứ cho sự kiêu hãnh của anh ta, nếu anh ta không làm tổn thương lòng kiêu hãnh của tôi”.)
“Jane Austen là người đầu tiên đưa thế giới nội tâm của người phụ nữ vào trung tâm của vũ trụ văn học với một sự tỉnh táo và trí tuệ tuyệt đối. Elizabeth Bennet mãi mãi là nữ chính được yêu mến nhất mọi thời đại”.
— The Guardian
Mối quan hệ kiểu “oan gia ngõ hẹp” (enemies-to-lovers) giữa Elizabeth và Darcy đã trở thành công thức kinh điển, đặt nền móng cho toàn bộ ngành công nghiệp phim hài lãng mạn (Rom-com) của Hollywood ngày nay.
Kiêu Hãnh Và Định Kiến là một tác phẩm nào chứng minh rằng trực giác không phải là sự cảm tính mơ hồ mà là một thứ trí tuệ sắc sảo được mài giũa bằng khả năng quan sát. Kiệt tác của Jane Austen không chỉ là một câu chuyện tình lãng mạn kinh điển mà còn là bản tuyên ngôn đầy tinh tế về bản lĩnh và tư duy độc lập của người phụ nữ trong một xã hội bị bủa vây bởi tiền tài và danh vọng.
Elizabeth Bennet – linh hồn của tác phẩm – là hiện thân tuyệt vời cho sức mạnh của tính nữ ấy. Giữa một thời đại mà phụ nữ xem việc kết hôn như một canh bạc sinh tồn để tìm kiếm chỗ dựa tài chính, Elizabeth lại dùng trực giác nhạy bén để khước từ những cuộc hôn nhân không có tình yêu và sự tôn trọng. Nàng dám đối đầu với sự kiêu hãnh thượng lưu của Fitzwilliam Darcy và cũng dám nhìn nhận lại chính những định kiến của bản thân.
Sức mạnh của Elizabeth nằm ở sự tự chủ trong tâm thức. Nàng không cần những cuộc nổi loạn ồn ào, sự kiên định, khiếu hài hước châm biếm và trí tuệ sắc sảo chính là thứ vũ khí giúp nàng định đoạt hạnh phúc của đời mình.
|
CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP Sức mạnh đích thực của “tính nữ” là gì? Nhân vật văn học nào đại diện cho trực giác sinh tồn của phụ nữ? Thông điệp cốt lõi của tác phẩm “Giới Thứ Hai” là gì? |
Xem thêm
•Cảm thức về căn tính nữ trong điện ảnh đương đại Việt Nam
•BTV ELLE gợi ý 11 quyển sách hay giúp bạn nâng cao tính nữ
•11 điều bạn nên tránh nếu không muốn mất đi năng lượng tính nữ
Nhóm thực hiện
Bài: Thiên Thanh
