Chúng ta đang sống trong một “thế giới VUCA”: biến động, bất định, phức hợp và mơ hồ (Volatile, Uncertain, Complex, Ambiguous). Trong bối cảnh ấy, giới sáng tạo lẫn doanh nghiệp một lần nữa thách thức trật tự cũ, còn thời trang bước vào trò chơi “nhạc dừng – ghế đổi”: Dường như chỉ cần chớp mắt, lại có một thương hiệu công bố Giám đốc Sáng tạo mới. Mỗi cuộc đổi ngôi vì thế trở thành một ván cược của thương hiệu: Đủ sức đánh thức một di sản ngủ quên, nhưng cũng có thể làm chệch quỹ đạo bản sắc đã được xây dựng qua nhiều thập kỷ. Nhưng điều gì thực sự đứng sau những quyết định ấy, chỉ là thẩm mỹ và phong cách, hay còn là bài toán vận hành, mục tiêu kinh doanh và áp lực tăng trưởng?
BÀI LIÊN QUAN
KHI NÀO CẦN CHUYỂN GIAO VỊ TRÍ GIÁM ĐỐC SÁNG TẠO?
Quyết định chuyển giao ghế Giám đốc Sáng tạo thường đến từ khía cạnh kinh doanh hơn là câu chuyện về tính thẩm mỹ. Một thương hiệu cần người kế nhiệm mới khi định vị hiện tại không còn đủ lực cạnh tranh, sản phẩm không còn đáp ứng thị hiếu của nhóm khách hàng mới hay tâm lý mua hàng mới. Mới đây nhất, Saks Global nộp đơn bảo hộ phá sản càng phơi bày áp lực doanh thu ngắn hạn và kỳ vọng từ cổ đông. Và trong bối cảnh thời trang xa xỉ biến động mạnh, tăng trưởng chậm, nhiều tập đoàn coi việc đổi ghế Giám đốc Sáng tạo như một nút “kích hoạt” lại sức mua bằng tầm nhìn và phong cách mới.Mặt khác, ở khía cạnh vận hành, nếu trục CEO – Giám đốc Sáng tạo lệch nhịp, thương hiệu cũng buộc phải “đổi người cầm lái”.
GIÁM ĐỐC SÁNG TẠO MỚI VÀ BÀI TOÁN VẬN HÀNH DÀI HẠN
Vai trò Giám Đốc Sáng Tạo ngày càng thay đổi mạnh và trở nên phức tạp hơn. Trong thời trang, trách nhiệm của họ không còn dừng ở thiết kế, mà mở rộng sang phát triển một tầm nhìn tổng thể cho thương hiệu. Điều này đặc biệt quan trọng vì phần lớn quyết định mua hàng xoay quanh bốn yếu tố: cảm giác quen thuộc, độ tin cậy, tính phù hợp, tính độc đáo (Cella Inc., 2025). Do đó, dám đẩy giới hạn, mở hướng mới, kết nối cộng đồng, nhưng cũng phải hiểu bối cảnh xã hội, theo kịp chuyển động xu hướng và thích nghi với nhịp thị trường.
Chìa khóa cho màn “tái ra mắt” thương hiệu thành công
Một cuộc chuyển giao Giám đốc Sáng tạo thành công không đến từ cú “bẻ lái” ngoạn mục, mà từ khả năng “đi trên sợi dây cân bằng”: tôn trọng di sản nhưng vẫn mở ra một hướng đi mới đủ rõ ràng. Một chìa khóa quan trọng là khả năng đọc kho lưu trữ thời trang (archive) và diễn giải lại bằng dấu ấn cá nhân.
Với Gucci, thời Tom Ford là minh chứng kinh điển cho một cuộc “tái ra mắt” đi đúng mạch: ông không phủ nhận di sản Ý của nhà mốt, mà khuếch đại nó thành một ngôn ngữ gợi cảm, sắc nét và dễ nhận diện, đủ mạnh để kéo thương hiệu trở lại tâm điểm văn hoá lẫn thương mại. Tương tự, Daniel Roseberry tại Schiaparelli cho thấy một cách “đánh thức” thương hiệu ngủ quên: bám chặt DNA siêu thực của Elsa Schiaparelli, rồi diễn giải lại bằng couture mang tính biểu tượng và câu chuyện thị giác.
Ngoài ra, yêu cầu về tính minh bạch và chân thực, đặc biệt từ nhóm khán giả trẻ ngày càng tăng. Vì vậy, nhiều thương hiệu tận dụng mạng xã hội để tạo cảm giác gần gũi, như một dạng “tình bạn giả lập” (pseudo-friendship). Jacquemus là ví dụ điển hình: thương hiệu biến mạng xã hội thành không gian kể chuyện nhờ những hình ảnh đời sống và sự hiện diện của founder. Vogue Business cũng ghi nhận hiệu suất số của Jacquemus được thúc đẩy đáng kể bởi nội dung vui, nhẹ nhàng và tính cách của Simon Porte Jacquemus.
BÀI LIÊN QUAN
Văn hoá tổ chức – bài kiểm tra thực sự của Giám Đốc Sáng Tạo
Giám Đốc Sáng Tạo không phải một “thiên tài đơn độc”, khi thành quả thực tế luôn là công sức của một tập thể đứng phía sau. Quản trị con người và năng lực dẫn dắt một nỗ lực tập thể, do đó, mới là phép thử thực tế nhất. Khi có được niềm tin của đội ngũ, mọi thứ bỗng vận hành nhẹ hơn, đó là sự chủ động và nhịp làm việc đồng lòng, hiệu quả cũng tăng lên một cách tự nhiên. Không phải ngẫu nhiên mà ngày càng nhiều doanh nghiệp quốc tế dịch chuyển về mô hình “Lãnh đạo thấu cảm” (Empathetic Leadership): đặt con người vào trung tâm, biết lắng nghe, tạo an toàn tâm lý và nuôi dưỡng năng lượng tập thể.
Tái định nghĩa vai trò “người đứng đầu”: Có phải thương hiệu nào cũng cần một Giám Đốc Sáng Tạo?
Một số ý kiến cho rằng mô hình Giám đốc Sáng tạo kiểu truyền thống đang trở nên kém bền vững trong thời trang hiện đại. Khi bản sắc thương hiệu bị đặt cược quá nhiều vào một cá nhân trước công chúng, rủi ro cũng tăng theo: cái tôi, sự chuyển hướng nghệ thuật hay đời tư có thể kéo thương hiệu lệch khỏi quỹ đạo. Hay khi người đó rời đi, một bộ phận “người hâm mộ” có thể biến mất. Vì vậy, thay vì phụ thuộc vào một gương mặt, nhiều thương hiệu bắt đầu thử những mô hình vận hành bằng tập thể. Tư tưởng này cũng hướng tới việc một thương hiệu được yêu thích vì chính nó, chứ không phải vì người đại diện. Tuy nhiên, giữa việc có giám đốc sáng tạo và hệ thống tập thể, lựa chọn phù hợp vẫn phụ thuộc vào DNA thương hiệu, cấu trúc vận hành và mục tiêu từng giai đoạn.
NHỮNG NGƯỜI DẪN DẮT MỚI CỦA THỜI TRANG
Làn sóng chuyển giao Giám đốc Sáng tạo không chỉ là câu chuyện về bản sắc thương hiệu, mà là dấu hiệu của những dịch chuyển sâu hơn trong văn hoá, vận hành và kỳ vọng đạo đức của ngành. Với những thị trường đang phát triển như Việt Nam, những người dẫn dắt mới của thời trang, không còn chỉ là người có tầm nhìn, mà đồng thời hiểu con người, hiểu hệ thống, và đủ tỉnh táo với bài toán kinh doanh để có thể đi đường dài trong một bối cảnh đang đổi luật chơi mỗi ngày.
Xem thêm:
Grace Wales Bonner đến Hermès: Làn gió mới khuấy đảo giới thời trang cao cấp
Matthieu Blazy sẽ viết gì lên trang mới của Chanel?
Hit or miss: Các tân giám đốc sáng tạo chọn LHP Venice 2025 làm nơi “debut”