Cứ mỗi dịp Tết đến, chúng ta lại hào hứng chọn cho mình những bộ trang phục truyền thống đẹp nhất để du Xuân, lễ chùa. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao khi khoác lên mình tà áo ngũ thân, chiếc áo bà ba hay dải yếm đào, ta lại cảm thấy một sự gắn kết kỳ lạ với không gian ngôi nhà mình đang ở? Đó là bởi trong tâm thức người Việt, dường như trang phục truyền thống và đồ vật luôn có một sợi dây liên kết vô hình nhưng vô cùng bền chặt. Một tà áo không chỉ được dệt bằng tơ tằm, mà còn được dệt bằng chính những quan niệm sống, những thói quen và sự che chở của mái nhà xưa. Sự so sánh này nghe có vẻ lạ lẫm, nhưng lại là cách để chúng ta nhận ra rằng: Tết không ở đâu xa, Tết nằm ngay trong cách ta mặc lên mình những di sản vốn đã thầm lặng bảo vệ nếp nhà qua bao thế kỷ.
BÀI LIÊN QUAN
Áo Ngũ Thân & Bức Hoành Phi: Gia phong và Khuôn thước
Nếu bức hoành phi treo cao đại diện cho gia thế và lời răn dạy của tổ tiên, thì chiếc áo ngũ thân chính là hiện thân sống của những chuẩn mực đó. Áo ngũ thân với 5 thân áo tượng trưng cho “tứ thân, phụ mẫu và chính mình”, kèm theo 5 chiếc khuy tượng trưng cho “Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín”. Mặc áo ngũ thân giống như việc soi mình vào bức hoành phi. Không chỉ là mặc đẹp, mặc áo ngũ thân truyền thống là khoác lên mình sự ngay ngắn của tâm hồn. Khi người ta cài đủ 5 chiếc khuy, cũng là lúc họ tự nhắc nhở mình giữ gìn gia phong giữa không khí trang nghiêm của ngày đầu năm.
Áo Tứ Thân & Chiếc Đòn Gánh: Nét cong gánh cả giang sơn
Áo tứ thân thường gắn liền với hình ảnh phụ nữ Kinh Bắc, mạnh mẽ nhưng mềm mại, giống như chiếc đòn gánh tre dẻo dai trong mỗi gia đình Việt xưa. Chiếc đòn gánh có độ cong đàn hồi để chịu lực, cũng như tà áo tứ thân buộc vạt phía trước tạo nên sự linh hoạt, tần tảo. Nếu chiếc đòn gánh gánh vác lương thực, hàng hóa, thì chiếc áo tứ thân gánh vác trách nhiệm và tình yêu. Trong dịp Tết, hình ảnh tà áo tứ thân truyền thống tôn vinh người phụ nữ – “nội tướng” trong gia đình, người vừa khéo léo vun vén mâm ngũ quả, vừa dịu dàng trong tà áo mộc mạc nhưng đầy sức sống.
Áo Gấm & Khay Trà Khảm Xà Cừ: Thời gian ngưng đọng
Áo gấm cứng cáp với những họa tiết dệt chìm nổi rực rỡ mang lại cảm giác sang trọng, tương đồng với chiếc khay trà gỗ trắc khảm trai luôn được lau chùi bóng loáng mỗi dịp Xuân về. Cả hai đều là những vật phẩm “để dành” cho những dịp trọng đại nhất. Độ bóng của tơ gấm phản chiếu ánh sáng giống như lớp xà cừ ngũ sắc trên khay trà, đó là biểu tượng của sự viên mãn. Khi mặc áo gấm truyền thống ngồi bên chén trà khởi đầu năm mới, con người ta đang tận hưởng thành quả của một năm lao động. Đó là lúc “vật” và “người” cùng kể câu chuyện về sự thịnh vượng bền vững qua nhiều thế hệ.
Áo Bà Ba & Đôi Đũa Tre: mộc mạc gắn kết
Giữa gian bếp nồng đượm mùi củi lửa ngày Tết, đôi đũa tre mộc mạc chính là hình ảnh phản chiếu gần gũi nhất của chiếc áo bà ba phương Nam phóng khoáng. Bộ bà ba ngày Tết không phô trương thanh thế mà tập trung vào sự thoải mái để con người tự do xới cho nhau bát cơm đầy hay cùng chăm chút cho bữa tiệc xuân. Khi khoác lên mình trọn vẹn bộ đồ ấy, mọi khoảng cách đều bị xóa nhòa bởi lòng thật thà như thanh tre sợi lúa. Trong sự giản đơn đó, tình nghĩa gia đình bỗng trở nên bền chặt và đồng điệu một cách kỳ diệu, như đôi đũa tre luôn song hành chẳng thể rời xa. Mặc áo bà ba là để thấy mình thuộc về gia đình, nơi mọi khoảng cách bị xóa nhòa, chỉ còn lại sự chân chất, thật thà như “thanh tre, sợi lúa”.
Khăn Đóng & Mái Ngói Âm Dương: Trú ngụ bình an
Chiếc khăn đóng đội trên đầu người đàn ông Việt có những nếp gấp đều đặn gợi liên tưởng sâu sắc đến những lớp ngói âm dương trên mái nhà cổ. Những vòng quấn của khăn đóng tạo nên sự vững chãi che chở cho phần đầu, kết tinh của trí tuệ, cũng như mái ngói che chở cho cả gia đình khỏi nắng mưa dông bão. Mặc bộ áo dài và đội thêm chiếc khăn đóng chỉnh tề, người đàn ông hóa thành một trụ cột đúng nghĩa của gia đình. Đó là hình ảnh của sự điềm tĩnh cùng ý niệm bảo vệ. Khăn đóng như “mái nhà tinh thần” để con cháu tựa vào. Nhìn vào nếp khăn ấy, người ta thấy niềm tin về một năm mới mưa thuận gió hòa. Người chủ gia đình sẽ là mái hiên che chắn mọi ưu phiền, giữ cho ngọn lửa ấm áp của tổ ấm luôn cháy mãi không thôi.
Hóa ra, trang phục truyền thống ngày Tết không phải chuyện khoe khoang lượt là, mà là cách chúng ta đưa những gì thân thương nhất của gia đình ra phố phường mùa Xuân. Khi hình dung chiếc áo mình mặc mang hình hài của mái ngói, bậc thềm, ELLE hi vọng bạn sẽ thêm yêu hơn những giá trị cũ, để rồi mỗi bước chân du Xuân đều cảm thấy ấm áp như đang được che chở dưới chính mái nhà mình.
Xem thêm:
Bản đồ áo dài Tết 2026: 8 local brand Việt vẽ lại chân dung Xuân
Không cần đến áo dài, mang Tết vào tủ đồ đầu năm với 5 món đồ thời trang đậm sắc Xuân