Dưới bàn tay đạo diễn Minh Beta và sự góp mặt của nghệ sĩ gạo cội Xuân Hinh, Mùi Phở là bộ phim không chỉ nói về nghề gia truyền, mà còn chạm đến câu hỏi lớn hơn, rằng liệu truyền thống có thể song hành cùng khát vọng cá nhân trong xã hội hiện đại hay không.
Nội dung phim “Mùi Phở”: Phở là biểu tượng của ký ức và quyền lực gia trưởng
Trung tâm của bộ phim Mùi Phở là ông Mùi (Xuân Hinh), người cả đời gắn bó với nồi nước dùng nghi ngút khói và công thức gia truyền được xem như “linh hồn” của gia đình. Với ông, phở không chỉ là kế sinh nhai mà là di sản, là danh dự, là thứ cần được gìn giữ bằng mọi giá.
Xung đột bắt đầu khi thế hệ sau không còn nhìn món phở bằng ánh mắt thiêng liêng như ông. Con cái có những kế hoạch riêng, có người lại muốn rẽ sang ngành nghề khác. Phở cùng sự cố chấp của ông Mùi dần trở thành gánh nặng.
Phim đặt phở vào vị trí biểu tượng của quyền lực gia trưởng, và việc nắm trong tay công thức như sở hữu quyền trượng. Ông Mùi tin rằng mình có quyền quyết định con đường của cả gia đình vì ông là người dựng xây cơ nghiệp. Tình yêu thương vì thế trộn lẫn với áp đặt. Những bữa cơm tưởng ấm áp dần trở thành nơi bộc lộ sự căng thẳng, khi mỗi thành viên phải chọn giữa chữ hiếu và ước mơ cá nhân.
Điều đáng ghi nhận là Mùi Phở không cực đoan hóa mâu thuẫn. Bộ phim không biến ông Mùi thành hình mẫu bảo thủ đáng trách, cũng không tô vẽ lớp trẻ thành những kẻ vô ơn. Thay vào đó, tác phẩm cho thấy cả hai thế hệ đều xuất phát từ nỗi sợ. Ông sợ mất nghề, mất cội rễ. Con cháu sợ đánh mất chính mình nếu chỉ sống để nối tiếp truyền thống.
Đại cảnh Lễ hội phở xuất hiện như một cao trào thị giác lẫn cảm xúc. Ở đó, món ăn quen thuộc được tôn vinh trong không khí rộn ràng, nhưng phía sau ánh đèn sân khấu là những cuộc tranh cãi chưa có lời giải. Sự đối lập này tạo nên một lớp nghĩa thú vị, rằng văn hóa luôn được trưng bày hào nhoáng bên ngoài, trong khi bên trong mỗi gia đình, việc gìn giữ nó là hành trình đầy giằng co.
BÀI LIÊN QUAN
Xuân Hinh và cú rẽ điện ảnh nhiều cảm xúc
Việc nghệ sĩ Xuân Hinh tham gia dự án điện ảnh ngay lập tức tạo nên sự tò mò. Vốn quen thuộc với hình ảnh hài dân gian, ông bước vào vai ông Mùi bằng chất giọng đặc trưng và phong thái rất “đời”. Tuy nhiên, bất ngờ lớn nhất nằm ở những phân đoạn lặng.
Có những cảnh ông Mùi ngồi một mình bên nồi nước dùng, ánh mắt xa xăm khi nghĩ về người vợ đã khuất. Ở đó, nghệ sĩ tiết chế sự cường điệu thường thấy, thay bằng nét trầm tư của một người đàn ông đang sợ bị bỏ lại phía sau. Chính điều này giúp nhân vật trở nên thuyết phục hơn, thay vì chỉ là biểu tượng của thế hệ cũ.
Bên cạnh ông Mùi, tuyến nhân vật con cháu được xây dựng đa dạng. Nhân vật do Thu Trang đảm nhận mang màu sắc thực tế và sắc sảo, đại diện cho lớp phụ nữ hiện đại vừa muốn giữ gia đình êm ấm vừa khát khao tự chủ. Những màn đối thoại giữa cô con dâu và ông Mùi là nơi xung đột thế hệ bộc lộ rõ nhất, khi hai bên đều có lý lẽ riêng.
Phim cũng dành đất diễn cho các nhân vật trẻ, những người đứng giữa lựa chọn kế thừa hay bứt phá. Dù đôi lúc diễn xuất còn thiếu độ sâu, sự chân thành và tự nhiên của họ giúp câu chuyện giữ được nhịp điệu gần gũi. Điều này đặc biệt quan trọng với một tác phẩm lấy gia đình làm trung tâm, bởi cảm xúc chỉ thuyết phục khi khán giả tin vào đời sống của nhân vật.
Sự tính toán trên đường đua phòng vé
Mùi Phở ra mắt trong bối cảnh phim Việt mùa Tết liên tục khai thác chủ đề gia đình. Tuy nhiên, thay vì đẩy cao bi kịch hay lạm dụng nước mắt, tác phẩm chọn nhịp kể chậm rãi, đậm chất truyền thống. Những khung hình phố cổ, bếp lửa, nồi nước dùng sôi lăn tăn tạo nên bầu không khí rất “nhà”.
Nhạc phim kết hợp âm hưởng dân gian với giai điệu hiện đại, góp phần củng cố tinh thần giao thoa giữa cũ và mới. Phim dường như ý thức rất rõ đối tượng khán giả của mình là các gia đình nhiều thế hệ, những người tìm kiếm cảm giác sum vầy đầu năm.
Tuy nhiên, chính sự an toàn này cũng đặt ra câu hỏi. Khi thị hiếu khán giả ngày càng đa dạng, liệu một câu chuyện nặng tính biểu tượng văn hóa có đủ sức cạnh tranh với các tác phẩm thiên về giải trí mạnh hoặc thử nghiệm thể loại mới? Câu trả lời phụ thuộc vào mức độ khán giả sẵn sàng tìm lại cảm giác “về nhà” giữa thị trường sôi động.
Dù có nhiều khoảnh khắc xúc động, Mùi Phở vẫn chưa tránh khỏi hạn chế quen thuộc của dòng phim gia đình. Một số phân đoạn nhân vật nói quá nhiều về bài học truyền thống, về đạo làm con, về trách nhiệm kế thừa. Khi thông điệp được phát biểu trực diện, sức nặng cảm xúc phần nào giảm đi.
Ngôn ngữ điện ảnh thường hiệu quả hơn khi để hành động và ánh mắt kể chuyện. Trong vài cảnh cao trào, thay vì để khán giả tự cảm nhận sự đổ vỡ hay hòa giải, phim lựa chọn cách giải thích bằng lời thoại. Điều này khiến nhịp phim có lúc chùng xuống và thiếu sự tinh tế.
Bên cạnh đó, tuyến phụ tuy đông đảo nhưng không phải nhân vật nào cũng được khai thác trọn vẹn. Một vài xung đột xuất hiện rồi khép lại khá nhanh, chưa đủ thời gian để khán giả đồng cảm sâu.
Dẫu còn hạn chế, bộ phim Mùi Phở vẫn là một nỗ lực đáng ghi nhận trong việc đưa văn hóa ẩm thực lên màn ảnh rộng như một phần của câu chuyện gia đình. Phim không chỉ ca ngợi truyền thống, mà còn đặt truyền thống vào thế đối thoại với hiện đại.
Sau cùng, giá trị lớn nhất của tác phẩm có lẽ nằm ở cảm giác hoài niệm. Mùi nước dùng bốc khói, tiếng dao thớt, tiếng tranh luận rồi lại tiếng cười nơi bàn ăn… tất cả gợi nhắc rằng gia đình luôn là không gian của va chạm và tha thứ.
Xem thêm
•Review phim “Một tình yêu bất ngờ đến”: Chuyện tình “xuyên sách” hài hước và ngọt ngào
•Review phim “Hoàng Tử Quỷ”: Anh Tú Atus có hợp đóng phim cổ trang Việt?
•Review phim “To My Beloved Thief”: Mượn bối cảnh cổ trang kể chuyện thanh xuân
Nhóm thực hiện
Bài: Phúc Logic
