Doom Jobbing, hay Doomjobbing, là thuật ngữ được ghép từ hai khái niệm: doomscrolling, hành động lướt mạng xã hội hoặc đọc những tin tức tiêu cực một cách vô định, và job hunting, tức tìm việc làm.
Nếu doomscrolling khiến chúng ta không thể ngừng đọc những thông tin gây lo lắng, Doom Jobbing cũng vận hành theo cách tương tự. Người tìm việc liên tục mở các trang tuyển dụng, dành hàng giờ đọc những bản mô tả công việc, lưu lại hàng loạt cơ hội, thậm chí gửi đi nhiều bộ hồ sơ đến các nhà tuyển dụng nhưng lại thiếu sự đầu tư và định hướng rõ ràng.
Theo chuyên gia nghề nghiệp của LinkedIn là Catherine Fisher, Doom Jobbing có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: kiểm tra các trang tuyển dụng nhiều lần trong ngày, ứng tuyển vào hàng chục vị trí cùng lúc, sử dụng cùng một bản CV cho mọi công việc hoặc vội vàng nộp đơn chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội.
Điều đáng chú ý là hiện tượng này không chỉ xảy ra ở những người đang thất nghiệp. Nhiều người vẫn có công việc ổn định nhưng liên tục theo dõi thị trường lao động vì lo sợ bị sa thải, cảm thấy mình đang tụt lại phía sau hoặc đơn giản là muốn tìm kiếm một cảm giác an toàn trong bối cảnh kinh tế đầy biến động.
Nhìn từ góc độ tâm lý, Doom Jobbing không hoàn toàn là việc tìm kiếm một công việc mới. Đó là nỗ lực tìm kiếm sự kiểm soát giữa một tương lai nhiều bất định. Chúng ta nghĩ mình đang chủ động cho tương lai. Nhưng thực tế, nhiều khi chúng ta chỉ đang cố xoa dịu nỗi bất an về công việc và sự nghiệp.
Vì sao ngày càng nhiều người rơi vào trạng thái này?
Sự nghiệp không còn đi theo một con đường cố định
Thế hệ lao động ngày nay sống trong một thị trường việc làm thay đổi liên tục. Một người có thể chuyển ngành nhiều lần trong đời, thử sức ở những lĩnh vực hoàn toàn mới hoặc lựa chọn công việc tự do thay vì gắn bó với một công ty trong nhiều năm.
Theo Catherine Fisher, ngày càng nhiều người ứng tuyển vào nhiều nhóm công việc khác nhau vì họ không còn cảm thấy sự nghiệp là một lộ trình tuyến tính như trước: “Đối với nhiều người tìm việc, mục tiêu không còn là tìm được bước đi hoàn hảo tiếp theo, mà là giữ cho bản thân đủ linh hoạt trong một thị trường việc làm luôn thay đổi”.
Khi tương lai trở nên khó đoán, việc gửi thêm một bộ hồ sơ hay lưu thêm một tin tuyển dụng khi tìm việc dường như mang lại cảm giác an tâm hơn.
BÀI LIÊN QUAN
Cảm giác cơ hội ngày càng khan hiếm
Những đợt cắt giảm nhân sự, sự phát triển của AI và bối cảnh kinh tế nhiều biến động khiến cảm giác bất an về nghề nghiệp ngày càng gia tăng.
Bên cạnh đó, sự cạnh tranh trên thị trường lao động cũng trở nên khốc liệt hơn. Chỉ một tin tuyển dụng có thể nhận được hàng trăm, thậm chí hàng nghìn hồ sơ. Những con số ấy vô tình tạo nên cảm giác rằng chúng ta cần phải nộp đơn nhiều hơn, phản ứng nhanh hơn và liên tục tìm kiếm cơ hội mới để không bị bỏ lại phía sau.
Lướt tìm việc dễ hơn đối diện với sự từ chối
Việc tìm kiếm một công việc mới chưa bao giờ là điều dễ dàng. Để ứng tuyển vào một vị trí, chúng ta cần dành thời gian cập nhật CV, viết thư giới thiệu, tìm hiểu về công ty và chuẩn bị cho những vòng phỏng vấn có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Thế nhưng, không có bất kỳ sự đảm bảo nào rằng những nỗ lực ấy sẽ mang lại kết quả. Một email từ chối, hoặc đôi khi chỉ là sự im lặng từ phía nhà tuyển dụng, cũng đủ khiến nhiều người lao động chán nản và mất đi động lực.
Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục lướt các trang tuyển dụng bỗng trở thành một lựa chọn an toàn hơn về mặt cảm xúc. Chúng ta chưa cần đầu tư quá nhiều công sức, cũng chưa phải đối diện với nguy cơ bị từ chối thêm một lần nữa. Mỗi tin tuyển dụng mới xuất hiện đều mang đến cảm giác rằng cơ hội vẫn còn ở đâu đó và chúng ta vẫn đang chủ động cho tương lai của mình.
Giống như việc liên tục làm mới bảng tin trên mạng xã hội, hành động mở các trang tuyển dụng và tìm kiếm thêm một cơ hội mới tạo ra ảo giác về sự tiến bộ. Chúng ta cảm thấy mình đang hành động, trong khi thực tế có thể chỉ đang trì hoãn việc dừng lại để xác định điều mình thật sự mong muốn ở bước tiếp theo của sự nghiệp.
BÀI LIÊN QUAN
Mặt trái của việc tìm việc trong vô thức
Thoạt nhìn, Doom Jobbing có vẻ vô hại. Nhưng về lâu dài, nó có thể để lại những tác động đáng kể đến cả sự nghiệp lẫn sức khỏe tinh thần.
Doom Jobbing khiến quá trình tìm việc trở nên kém hiệu quả
Gửi đi hàng chục bộ hồ sơ vội vàng hiếm khi mang lại kết quả tốt hơn một vài bộ hồ sơ được đầu tư kỹ lưỡng. Việc ứng tuyển hàng loạt bằng cùng một bản CV khiến ứng viên khó tạo được dấu ấn với nhà tuyển dụng và cũng làm giảm cơ hội tìm được một công việc thật sự phù hợp.
Bào mòn sự tự tin nghề nghiệp
Khi nỗi sợ trở thành động lực chính, chúng ta dễ chấp nhận những công việc không phù hợp với kỹ năng, giá trị hoặc định hướng lâu dài của bản thân. Theo thời gian, khoảng cách giữa con người thật và công việc đang làm có thể khiến chúng ta cảm thấy mất phương hướng, thiếu động lực và dần nghi ngờ năng lực của chính mình.
Gây kiệt quệ cảm xúc
Liên tục kiểm tra các trang tuyển dụng, gửi hồ sơ và chờ đợi phản hồi là một hành trình tiêu tốn rất nhiều cảm xúc. Doom Jobbing không chỉ lãng phí thời gian mà còn làm gia tăng căng thẳng, bào mòn sự tự tin và khiến người tìm việc dễ rơi vào trạng thái kiệt sức. Trớ trêu thay, càng cố gắng tìm kiếm sự an toàn bằng cách không ngừng tìm việc, chúng ta lại càng cảm thấy bất an hơn.
Làm thế nào để thoát khỏi vòng lặp này?
Điều đầu tiên là tạo ra những giới hạn rõ ràng cho quá trình tìm việc làm. Thay vì kiểm tra các trang tuyển dụng bất cứ khi nào cảm thấy lo lắng, hãy dành một khoảng thời gian cố định trong ngày cho việc cập nhật cơ hội mới.
Bên cạnh đó, hãy trở nên chọn lọc hơn. Trước khi nhấn nút ứng tuyển, hãy tự hỏi bản thân mình thật sự mong muốn điều gì ở công việc tiếp theo, môi trường nào phù hợp với mình và giá trị nào mình không muốn đánh đổi.
Các chuyên gia cũng khuyến khích người tìm việc xây dựng và duy trì những mối quan hệ nghề nghiệp. Hãy giữ kết nối với các chuyên gia, những người đồng nghiệp cũ hoặc những người làm việc trong lĩnh vực mà bạn dự định ứng tuyển thông qua các buổi netwworking hoặc kết nối trên LinkedIn. Đôi khi, một cuộc trò chuyện hay một lời giới thiệu có thể mở ra những cơ hội mà đôi khi bạn khó có thể tìm thấy trên các website tuyển dụng.
Và quan trọng hơn cả, hãy cho bản thân được nghỉ ngơi, để tâm trí thả lỏng, phục hồi năng lượng và nhìn hành lại trình nghề nghiệp của mình rõ ràng hơn.
Trong một thị trường lao động đầy biến động, cảm giác lo lắng về tương lai là điều hoàn toàn dễ hiểu. Chúng ta muốn chuẩn bị cho mọi khả năng, muốn nắm bắt nhiều cơ hội nhất có thể và tìm kiếm một cảm giác an toàn giữa những bất định của sự nghiệp. Nhưng cơ hội không nhất thiết đến từ việc gửi đi thật nhiều bộ hồ sơ hay liên tục làm mới các trang tuyển dụng.
Điều quan trọng hơn là hiểu mình đang tìm kiếm điều gì và đâu là công việc phù hợp với con người mà chúng ta đang trở thành.
Bởi đôi khi, một lời từ chối không phải là sự phủ nhận năng lực hay giá trị của bạn. Nó chỉ đơn giản cho thấy rằng cơ hội ấy chưa phải là nơi bạn thuộc về.
Và có lẽ, giữa vô số cú nhấp chuột và những lần lướt tìm việc trong vô thức, điều chúng ta cần tìm kiếm nhất không phải là một công việc mới, mà là khoảng lặng đủ để lắng nghe bản thân và xác định mình thực sự muốn đi về đâu.
Xem thêm
•Làm sao để “yêu lại từ đầu” công việc bạn đang làm?
•Quy tắc 90/90/1: Cách giúp bạn có được sự tập trung trong công việc
•10 dấu hiệu cho thấy công việc hiện tại không phù hợp với bạn
Nhóm thực hiện
Bài: Taylor P.
Tham khảo: The Everygirl, TED
