Bạn trai tôi vốn là người làm kinh doanh, sống thực tế và khá cân bằng. Cuối năm ngoái, một biến cố lớn trong công việc khiến anh suy sụp và mất phương hướng. Từ đó, anh bắt đầu tìm hiểu tâm lý học. Ban đầu tôi rất ủng hộ, nghĩ rằng đó là cách anh tự chữa lành và hiểu mình hơn. Nhưng không lâu sau, anh trở nên khác lạ. Mọi cảm xúc của người xung quanh đều được anh nhìn qua lăng kính “chẩn đoán”. Mỗi khi chúng tôi bất đồng quan điểm, anh lại quy về tổn thương tâm lý hay cơ chế phòng vệ nào đó. Trớ trêu thay, từ khi bạn trai biết đến tâm lý học, mối quan hệ của chúng tôi lại trở nên căng thẳng hơn. Theo ELLE, tôi nên làm gì?
Bạn mến, cảm giác mệt mỏi của bạn hoàn toàn dễ hiểu. Thật trớ trêu khi điều được kỳ vọng giúp một người sống lành mạnh hơn lại khiến mối quan hệ trở nên nặng nề. Nhưng hiện tượng này không hiếm, nhất là khi một người tìm đến tâm lý học sau biến cố lớn, trong lúc những tổn thương cá nhân vẫn chưa được xử lý.
Khi mới tiếp cận tâm lý học, nhiều người trải qua cảm giác “vỡ lẽ”, dễ nhìn mọi trải nghiệm đời thường qua lăng kính khái niệm và triệu chứng. Những trạng thái cảm xúc bình thường vì thế cũng bị diễn giải như “dấu hiệu” cần phân tích. Kiến thức nhập môn, nếu thiếu hệ thống, đôi khi sẽ giản lược trải nghiệm con người để tạo cảm giác kiểm soát, thay vì mở rộng sự thấu hiểu. Biến cố công việc có thể khiến anh tìm đến tâm lý học như một điểm tựa. Nhưng khi được sử dụng vội vàng và thiếu ranh giới, kiến thức tâm lý cũng dễ trở thành một dạng kiểm soát tinh vi. Hiểu biết không đồng nghĩa với quyền “chẩn đoán”.
Có lẽ, điều bạn cần lúc này không phải tranh luận đúng sai về tâm lý học, mà là một cuộc đối thoại rõ ràng về cảm xúc của mình. Trong một mối quan hệ, bạn cần được lắng nghe chứ không phải trở thành đối tượng để phân tích. Bởi một mối quan hệ lành mạnh không cần quá nhiều thuật ngữ, chỉ cần đủ an toàn để cả hai được là chính mình. Nếu kiến thức khiến khoảng cách lớn dần, có lẽ đã đến lúc dừng lại và hỏi: điều gì thực sự cần được chữa lành?
BÀI LIÊN QUAN
Trong công ty, tôi được đánh giá là người chăm chỉ và có trách nhiệm. Mỗi khi có việc khó, việc gấp hay dự án cần người “đỡ”, tôi gần như luôn được gọi đầu tiên. Tôi không ngại làm thêm, cũng không so đo, vì tin rằng nỗ lực rồi sẽ được ghi nhận. Nhưng dần dần, tôi nhận ra “phần thưởng” cho sự chăm chỉ của mình chỉ là… thêm nhiều việc. Thậm chí, sự cống hiến của tôi có vẻ còn được xem như hiển nhiên, rằng mọi thứ tôi làm đều dễ dàng. Tôi từng lấy hết can đảm đề cập chuyện này với sếp, nhưng chỉ nhận lại những lời trấn an và hứa hẹn khá mơ hồ. Giờ đây, tôi bắt đầu tự hỏi liệu đã đến lúc nên tìm một môi trường khác thực sự công bằng với năng lực của mình?
Chào bạn, ELLE cho rằng cảm giác băn khoăn của bạn hoàn toàn dễ hiểu. Khi đã chăm chỉ và nhiệt huyết nhưng không nhận được đãi ngộ xứng đáng, cảm giác hụt hẫng là điều khó tránh.
Trong môi trường công sở, sự chăm chỉ đôi khi vô tình khiến một người trở thành “nguồn lực ổn định” mà tổ chức quen dựa vào. Khi bạn luôn làm tốt nhưng không đặt ranh giới, nỗ lực ấy dễ bị xem như điều hiển nhiên thay vì giá trị cần ghi nhận.
Việc bạn chủ động trao đổi với sếp cho thấy bạn không thụ động. Tuy nhiên, những lời hứa hẹn mơ hồ cũng là một tín hiệu: có thể ở thời điểm này, tổ chức chưa thực sự ưu tiên cho sự phát triển của bạn. Khi sự ghi nhận chỉ dừng ở lời nói, người thiệt thòi nhất thường là người vẫn tiếp tục cố gắng trong im lặng.
Có lẽ điều bạn nên làm lúc này là nhìn lại vị trí của mình trong tập thể: bạn đang được xem là người có tiềm năng phát triển, hay chỉ là người giải quyết vấn đề tốt? Hai vai trò này rất khác nhau, và chỉ vai trò đầu tiên mới thường đi kèm với lộ trình đãi ngộ rõ ràng. Nếu tiếp tục ở lại, hãy thử điều chỉnh ranh giới công việc và yêu cầu lộ trình thăng tiến rõ ràng hơn.
Chăm chỉ là phẩm chất đáng quý, nhưng chỉ thực sự có ý nghĩa trong một môi trường biết ghi nhận công bằng. Nếu sau một thời gian bạn vẫn ở trong vị trí “làm nhiều nhưng đứng yên”, việc tìm một hướng đi khác cũng không phải thất bại, mà là cách bảo vệ động lực và giá trị của chính mình. ELLE chúc bạn sẽ có lựa chọn phù hợp nhất khi đã đến lúc.
Xem thêm
•Làm gì để tạo động lực khi gặp khó khăn?
•Ask ELLE: Tìm lại chính mình giữa bộn bề cuộc sống
•Ask ELLE: Làm thế nào để vượt qua cảm giác lạc lõng?
Nhóm thực hiện
ELLE Feature Team
