Vì sao bạn khó bước tiếp sau một mối quan hệ độc hại?

Nội dung chính: – Khó bước tiếp sau một mối quan hệ độc hại thường bắt nguồn từ sự lệ thuộc cảm xúc, xu hướng lý tưởng hóa ký ức và những tổn thương cũ chưa được chữa lành. – Mối quan hệ độc hại có thể bào mòn lòng tự trọng, khiến bạn tự trách, đánh mất bản sắc cá nhân và tiếp tục phụ thuộc vào sự công nhận của người cũ. – Việc duy trì liên lạc, theo dõi người cũ hoặc thiếu sự hỗ trợ từ người thân dễ kéo dài quá trình hồi phục và cản trở bạn xây dựng kết nối lành mạnh mới.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc bước tiếp sau khi từ bỏ một mối quan hệ độc hại, những lý do sau đây có thể là những nguyên nhân chính lý giải cho tình trạng đó.

Bạn lệ thuộc vào những cảm xúc thất thường của mối quan hệ

Trong một mối quan hệ độc hại, những khoảnh khắc hạnh phúc, ngọt ngào và gắn kết thường xuất hiện thất thường, xen kẽ với những giai đoạn căng thẳng, lạnh nhạt và xa cách. Đôi lúc, đối phương có thể khiến bạn cảm thấy mọi thứ đang diễn ra rất tốt đẹp, nhưng chỉ trong thời gian ngắn lại đột ngột thay đổi, đẩy bạn rơi vào trạng thái bất an hoặc thất vọng.

Vì không biết chính xác khi nào những khoảnh khắc hạnh phúc ấy sẽ quay lại, bạn càng có xu hướng trân trọng và mong chờ hơn mỗi khi chúng xuất hiện. Điều này dễ khiến bạn trở nên lệ thuộc về mặt cảm xúc, luôn chờ đợi giai đoạn tốt đẹp tiếp theo như một cách để cải thiện tâm trạng. Đáng chú ý, lượng adrenaline tăng cao do liên tục trải qua những đợt cảm xúc lên xuống thất thường đó còn dễ bị nhầm lẫn với tình yêu nồng nhiệt hay sự hòa hợp đặc biệt giữa hai người. Do đó, nếu mối quan hệ thiếu lành mạnh này kết thúc, thay vì cảm thấy nhẹ nhõm, bạn có thể trải qua cảm giác trống vắng, nhớ nhung và thậm chí khao khát được quay lại với những cảm xúc mãnh liệt mà nó từng mang đến.

Mặt khác, nếu đã thử hẹn hò sau khi chia tay nhưng thường xuyên cảm thấy nhàm chán hoặc cho rằng không có rung động mạnh mẽ nào, nhiều khả năng mối quan hệ độc hại kia đã làm bạn quen với những đợt sóng cảm xúc không ngừng lên xuống, từ đó gặp khó khăn trong việc thích nghi với một mối quan hệ lành mạnh và ít biến động hơn.

Bạn vô thức tô hồng những ký ức về mối quan hệ

Sau chia tay, nhiều người có xu hướng chỉ tập trung vào những điều tốt đẹp đã xảy ra, đồng thời gạt sang một bên hoặc giảm nhẹ nỗi đau do những ký ức đau buồn gây nên. Xu hướng này đặc biệt phổ biến ở những ai từng trải qua một mối quan hệ độc hại. Bởi lẽ, trong những mối quan hệ như vậy, bạn thường xuyên phải đối mặt với những mâu thuẫn nội tâm: một mặt nhận ra vấn đề và tổn thương mà mối quan hệ mang đến, mặt khác vẫn muốn tiếp tục duy trì nó.

Theo thời gian, những cảm xúc tiêu cực và sự bất mãn có thể bị kìm nén hoặc che giấu nhằm bảo vệ mối quan hệ, khiến những ký ức đau khổ dần trở nên mờ nhạt. Kết hợp với xu hướng chỉ ghi nhớ kỷ niệm đẹp, bạn có thể vô thức dựng lên trong tâm trí một hình ảnh lý tưởng hóa về người cũ cũng như mối quan hệ đã qua. Điều này khiến bạn khó nhìn nhận họ một cách khách quan, từ đó cản trở quá trình chữa lành và khả năng bước tiếp.

Việc cố gắng bước tiếp dễ khơi lại những tổn thương trong quá khứ

Trong nhiều trường hợp, lý do khiến một người khó bước tiếp sau mối quan hệ độc hại có thể bắt nguồn từ những tổn thương sâu xa trong quá khứ, chẳng hạn như nỗi đau từ những lần tan vỡ trước đây hoặc ký ức đau buồn từ thời thơ ấu. Khi đó, việc cố gắng níu giữ mối quan hệ hoặc khó buông bỏ sau chia tay thường phản ánh nỗ lực vô thức nhằm chữa lành vết thương cũ bằng cách lặp lại các kiểu tương tác quen thuộc. Bạn nuôi hy vọng rằng nếu hai người tiếp tục ở bên nhau hoặc quay lại với nhau, lần này mọi chuyện sẽ khác và bạn cuối cùng sẽ có được kết quả mà mình mong đợi bấy lâu. Chính vì vậy, khi mối quan hệ thực sự kết thúc, việc phải cố quên đi và bước tiếp sẽ một lần nữa khơi lại trong bạn những nỗi đau vẫn luôn âm ỉ.

Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là cơ chế cưỡng chế lặp lại (repetition compulsion). Đây là xu hướng vô thức tái hiện hoặc tự đặt mình vào các tình huống, khuôn mẫu hành vi và những mối quan hệ từng gây tổn thương với hy vọng vào một kết quả khác. Cưỡng chế lặp lại không chỉ lý giải nguyên nhân vì sao nhiều người cảm thấy đau đớn và khó buông bỏ sau khi kết thúc mối quan hệ, mà còn giải thích tại sao họ thường bị thu hút bởi những người có đặc điểm hoặc kiểu gắn kết tương tự các mối quan hệ quan trọng trong quá khứ, dù những trải nghiệm ấy đã để lại nhiều vết thương khó lành trong lòng họ.

Mối quan hệ độc hại bào mòn sự tự tin và lòng tự trọng của bạn

Trong các mối quan hệ độc hại, thay vì chấp nhận, thấu hiểu và tôn trọng, đối phương thường có xu hướng phán xét, chỉ trích và hạ thấp giá trị của bạn. Về lâu dài, những hành vi này dễ bào mòn sự tự tin, khiến bạn ngày càng đánh mất kết nối với chính mình. Đồng thời, mối quan hệ độc hại cũng có khả năng làm suy giảm lòng tự trọng theo thời gian, dẫn đến việc bạn dần trở nên phụ thuộc vào sự công nhận và chấp thuận từ người kia để cảm thấy mình có giá trị. Vì thế, sau khi chia tay, bạn buộc phải đối diện với những bất an và niềm tin tiêu cực về bản thân được hình thành trong suốt quan hệ.

Để né tránh những cảm xúc ấy, bạn có thể nuôi hy vọng về cơ hội quay lại với đối phương dù biết rằng điều đó chỉ lặp lại những tổn thương cũ, tiếp tục bám víu vào những ký ức đẹp đã qua, hoặc vội vàng tìm kiếm sự an ủi từ một người khác. Tuy nhiên, những lựa chọn này đều không thực sự lành mạnh, thậm chí còn làm chậm quá trình chữa lành và khôi phục giá trị bản thân.

Bạn tin rằng mọi chuyện đổ vỡ đều là lỗi của mình

Nếu trong mối quan hệ, bạn thường xuyên là người bị đổ lỗi cho mọi vấn đề, rất có thể bạn sẽ dần hình thành phản xạ tự động nhận trách nhiệm cho tất cả những gì đã xảy ra, bất kể đó là hệ quả từ hành động của bản thân hay từ lựa chọn của đối phương. Ngay cả sau chia tay, bạn cũng dễ rơi vào cảm giác tội lỗi hoặc bị ám ảnh bởi suy nghĩ “Nếu mình cố gắng hơn một chút, mọi chuyện có lẽ đã khác đi”. Chính những suy nghĩ này khiến bạn tiếp tục nuôi hy vọng quay lại với người kia và vô tình kéo dài quá trình chữa lành sau mối quan hệ độc hại ấy.

Mối quan hệ độc hại đã khiến bạn đánh mất chính mình

Một tác động tiêu cực khác của các mối quan hệ độc hại là làm suy giảm nghiêm trọng ý thức về bản sắc cá nhân. Bởi lẽ, việc duy trì một mối quan hệ như vậy trong thời gian dài thường lấy đi từ bạn không ít thời gian và năng lượng để kìm nén nhu cầu, mong muốn của chính mình nhằm làm hài lòng đối phương hoặc trở nên phù hợp hơn với họ.

Nếu kéo dài, hành động này dễ dẫn đến việc bạn dần đánh mất kết nối với chính những nhu cầu, sở thích và mong muốn thực sự của bản thân. Để rồi khi mối quan hệ kết thúc, bạn có thể cảm thấy như đã đánh mất một phần con người mình, đồng thời bị bủa vây bởi nỗi sợ phải tìm lại bản thân khi không còn mối quan hệ đó nữa.

Bạn sợ phải đối diện với một tương lai bất định

Đôi lúc, điều khiến bạn khó buông bỏ mối quan hệ độc hại có thể bắt nguồn từ nỗi sợ phải đối mặt với những điều chưa biết ở phía trước. Với nhiều người, cảm giác bất định này còn đáng sợ hơn tiếp tục gắn bó với những điều quen thuộc, ngay cả khi chúng chỉ mang đến đau khổ. Chính vì vậy, thay vì cho bản thân cơ hội rời đi, bạn lại vô thức bám víu vào những ký ức cũ hoặc thậm chí níu kéo đối phương dù biết rằng mối quan hệ ấy không lành mạnh. Bởi lẽ, cảm giác quen thuộc nó mang lại vẫn tạo nên sự an toàn nhất định, đồng thời giúp bạn trì hoãn việc phải chấp nhận thực tại hay đối diện với một tương lai chưa thể đoán biết.

Bạn vẫn liên lạc với người cũ hoặc thường xuyên theo dõi họ trên mạng xã hội

Tiếp tục tương tác với người cũ hoặc thường xuyên theo dõi cuộc sống của họ trên mạng xã hội dễ ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phục hồi của bạn sau chia tay, nhất là khi mối quan hệ vừa kết thúc vốn không lành mạnh. Đặc biệt, nếu đối phương từng có xu hướng thao túng, kiểm soát hoặc xem nhẹ cảm xúc của bạn, việc duy trì kết nối có thể vô tình kéo bạn trở lại chính mối quan hệ mà bản thân đã rất cố gắng để thoát ra.

Bên cạnh đó, nếu đang trong trạng thái dễ tổn thương, mỗi tin nhắn, bài đăng hoặc cập nhật từ người đó đều có khả năng trở thành lời nhắc nhở đau đớn về mối quan hệ đã qua. Thậm chí, điều này còn khiến bạn tiếp tục nuôi hy vọng rằng một ngày nào đó cả hai sẽ quay lại bên nhau.

Mối quan hệ độc hại đã đẩy bạn ra xa người thân, bạn bè

Trở nên xa cách với những người thân yêu là một trong những hệ quả phổ biến của các mối quan hệ độc hại. Điều này có khả năng xuất phát từ việc bạn không lắng nghe những lời góp ý hoặc cảnh báo từ người thân, bạn bè, hay nghiêm trọng hơn là bị đối phương cố tình cô lập khỏi những mối quan hệ xung quanh nhằm duy trì sự kiểm soát đối với bạn.

Khi mối quan hệ kết thúc, nếu rạn nứt với những người thực sự yêu thương và quan tâm bạn vẫn chưa được hàn gắn, bạn có thể thiếu đi sự kết nối, chia sẻ và động viên cần thiết. Từ đó, bạn cũng dễ cảm thấy cô đơn hơn và càng gặp nhiều khó khăn trong việc buông bỏ quá khứ để tiếp tục tiến về phía trước.

Bạn không còn đủ tin tưởng để mở lòng với người khác

Nếu một mối quan hệ độc hại từng làm tổn thương sự tự tin, lòng tự trọng và khiến bạn liên tục nghi ngờ bản thân, nó cũng có khả năng cản trở bạn lấy lại niềm tin vào chính mình cũng như tin tưởng và mở lòng với ai đó sau chia tay. Hệ quả là bạn luôn giữ khoảng cách và dựng lên những hàng rào cảm xúc để tự bảo vệ mình, qua đó hạn chế cơ hội xây dựng những kết nối chân thành và lành mạnh hơn với người khác. Thêm vào đó, tâm lý đề phòng quá mức này còn vô tình khiến bạn tiếp tục mắc kẹt trong những tổn thương chưa được chữa lành từ mối quan hệ cũ.

– Làm thế nào để tìm lại bản thân sau khi rời khỏi một mối quan hệ độc hại? Để tìm lại bản thân sau khi rời khỏi một mối quan hệ độc hại, hãy dành thời gian kết nối lại với nhu cầu, sở thích và giá trị của chính mình, thiết lập ranh giới lành mạnh, duy trì sự hỗ trợ từ người thân hoặc chuyên gia tâm lý và tránh tiếp tục liên lạc với người cũ trong giai đoạn chữa lành. – Việc tiếp tục liên lạc hoặc theo dõi người cũ trên mạng xã hội ảnh hưởng thế nào đến quá trình chữa lành? Việc tiếp tục liên lạc hoặc thường xuyên theo dõi người cũ trên mạng xã hội có thể kéo dài quá trình chữa lành, khơi lại những tổn thương cũ, nuôi hy vọng quay lại và khiến bạn khó dứt khỏi những ảnh hưởng tiêu cực của mối quan hệ độc hại. – Làm thế nào để lấy lại niềm tin và mở lòng với một mối quan hệ lành mạnh sau khi trải qua mối quan hệ độc hại? Để lấy lại niềm tin sau một mối quan hệ độc hại, hãy ưu tiên chữa lành những tổn thương còn tồn tại, xây dựng lại lòng tự trọng, thiết lập ranh giới lành mạnh và chỉ mở lòng với mối quan hệ mới khi bạn đã cảm thấy an toàn, tôn trọng bản thân và không còn phụ thuộc vào người cũ về mặt cảm xúc.

 

---

Xem thêm:

•Phòng vé tháng 7 có gì đáng mong chờ?

•Làm sao để duy trì cuộc trò chuyện một cách tự nhiên?

•Chân dung của một người có trí tuệ cảm xúc cao

---