“Ước gì anh biết cách từ bỏ em.” – Jack Twist nói câu ấy với Ennis trong Brokeback Mountain, và gần hai mươi năm sau, người ta vẫn nhắc lại nó như một vết thương chưa lành của điện ảnh. Bộ phim nào cũng giấu trong mình đôi ba câu thoại như thế, để rồi ta có thể quên dần cốt truyện, nhưng cái khoảnh khắc cảm xúc của nhân vật vỡ ra thành lời thì vẫn níu ta ở lại rất lâu. Đối với phim LGBT+, khi lời yêu bị xã hội đẩy vào thế chỉ được thì thầm giữa hai người, nó buộc phải cô đọng hơn. Và chính sự cô đọng ấy đã làm nên chiều sâu rất riêng của điện ảnh LGBT+.
|
NỘI DUNG CHÍNH Năm câu thoại đáng nhớ: Bài điểm lại những lời thoại đáng nhớ trong Your Name Engraved Herein, Happy Together, Moonlight, Imagine Me and You và Carol. Những khía cạnh khác nhau của tình yêu và bản dạng: Từ nỗi giằng xé giữa đức tin và khao khát, sự thật nằm sau vẻ ngoài, quyền được tự định nghĩa chính mình, đến sự buông tay hào phóng của người ở lại và một tình yêu buộc phải sống trong khoảng cách. Sự cô đọng trong phim LGBT+: Khi tình yêu bị xã hội đẩy vào thế phải thì thầm, lời yêu được nén chặt lại, và chính sự dồn nén ấy khiến một câu thoại ngắn có thể giữ trong nó cả một phận người. |
Your Name Engraved Herein (2020)
Vậy thì đẩy tôi xuống địa ngục luôn đi. Người đồng tính nào mà chẳng bị cho là đáng xuống địa ngục? Có khi ở đó, người ta còn hiểu tôi hơn ở đây.
Đài Loan năm 1987, khi thiết quân luật vừa được dỡ bỏ, nhưng định kiến thì chưa. A-han và Birdy là hai nam sinh trong một ngôi trường Công giáo, lớn lên dưới bóng nhà thờ và dưới ánh nhìn nghiệt ngã của một xã hội chưa cho phép họ yêu nhau. Câu thoại này của A-han được bật ra trong hoàn cảnh tuyệt vọng của một cậu trai bị dạy rằng tình yêu đồng giới của mình là tội lỗi.
Bộ phim đặt sự mãnh liệt của tình yêu tuổi trẻ song song với những tiếc nuối vì chưa dám yêu hết mình. Trong bối cảnh còn nhiều định kiến của xã hội đối với cộng đồng LGBT+, con người thấy nơi bị nguyền rủa còn dễ thở hơn chính cuộc đời đang sống – một trong những sự phản kháng buồn nhất mà điện ảnh LGBT+ từng viết ra.

Happy Together (1997)
Đôi khi tôi nghĩ tai còn quan trọng hơn mắt. Nhiều khi nghe bằng tai lại thật hơn nhìn bằng mắt. Một người đang buồn có thể gượng cười, nhưng giọng nói thì chẳng giấu được điều gì. Chỉ cần lắng nghe đủ kỹ, bạn sẽ hiểu.
Là câu nói của Chang, một nhân vật phụ trong bộ phim Happy Together của Vương Gia vệ. Chang có đôi mắt kém nhưng đôi tai rất thính. Đặt câu thoại ấy vào một bộ phim mà tình yêu cứ liên tục đánh lừa thị giác, đạo diễn Vương Gia Vệ ẩn ý rằng những điều thật nhất thường không nằm ở thứ ta thấy. Một nụ cười có thể chỉ là vỏ bọc cho trái tim đang tan vỡ, còn giọng nói thì có thể để lộ tất cả.

Moonlight (2016)
Rồi sẽ tới lúc bạn phải tự mình chọn lấy mình là ai. Đừng để bất kỳ ai quyết định thay bạn điều đó.
Phim LGBT+ vốn nói nhiều về câu chuyện được phép là chính mình, và câu thoại trong Moonlight đã thực sự gói điều ấy một cách gọn gàng. Moonlight dõi theo Chiron, một chàng trai da đen lớn lên ở khu phố nghèo Miami, qua ba chặng đời từ thơ ấu đến trưởng thành. Câu thoại của Juan, người đàn ông buôn ma túy nhưng cũng là chỗ dựa hiếm hoi của cậu bé, được trao cho Chiron – một đứa trẻ sống trong sự miệt thị ở trường và sự ghẻ lạnh ở nhà. Lời của Juan trở thành tấm bùa Chiron mang theo cả đời.

Imagine Me and You (2005)
Em biết anh luôn mong em hạnh phúc. Và hơn tất thảy, anh đã muốn chính mình là người mang lại hạnh phúc ấy cho em. Nhưng nếu anh không làm được, thì anh không thể cản đường em.
Rachel cưới Heck, rồi phải lòng Luce, cô gái cắm hoa cho chính đám cưới của mình. Câu thoại này không phải của hai người phụ nữ, mà của Heck, người chồng, vào khoảnh khắc anh nhận ra mình phải buông tay để Rachel được sống thật với tình yêu của cô. Đây chính là điều khiến Imagine Me and You khác biệt. Tình yêu hào phóng nhất phim lại đến từ người bị bỏ lại.

Carol (2015)
Có phải người ta luôn phải lòng những thứ mình không có?
Luôn là vậy.
Đây là một trong những đoạn đối thoại được nhắc nhớ nhiều nhất gắn với Carol, dù nó vốn đến từ tiểu thuyết gốc The Price of Salt của Patricia Highsmith (nguyên văn nói về những thứ người ta không thể có). Sức nặng của câu thoại nằm ở cách định nghĩa tình yêu khác đi: khát khao sự thiếu vắng.
Lấy bối cảnh New York thập niên 1950 – thời kỳ xã hội Mỹ chưa chấp nhận quan hệ đồng tính, Carol kể về mối tình lãng mạn giữa Carol và Thesere. Họ là hai người phụ nữ thuộc về hai tầng lớp cách biệt trong xã hội, sống hai cuộc đời khác xa nhau. Với thời kỳ đó, một người phụ nữ yêu một người phụ nữ thường đồng nghĩa với việc phải chọn giữa tình yêu và những thứ còn lại, từ hôn nhân, gia đình đến cả quyền được làm mẹ.

|
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP Câu thoại “I wish I knew how to quit you” là của bộ phim nào? Đây là câu thoại của nhân vật Jack Twist nói với Ennis trong Brokeback Mountain (2005) của đạo diễn Lý An, một trong những lời thoại được nhắc đến nhiều nhất của điện ảnh đồng tính. Câu “I wanted to be the cause of happiness in you” trong Imagine Me and You do ai nói? Câu này do Heck, người chồng của Rachel, nói khi anh chấp nhận buông tay để cô đến với Luce. Đây là lời của người bị bỏ lại, không phải của hai nhân vật nữ trong phim. Câu thoại nổi tiếng của Carol về việc yêu thứ mình không có bắt nguồn từ đâu? Đoạn đối thoại này gắn liền với tiểu thuyết gốc The Price of Salt của Patricia Highsmith, tác phẩm mà phim Carol (2015) được chuyển thể, với nguyên văn nói về những thứ người ta không thể có. |
Xem thêm:
•6 bộ phim về LGBT+ từ Á tới Âu bạn nên xem
•11 điểm đến lý tưởng cho cộng đồng LGBTIQ+ trong Tháng Tự hào 2025
Nhóm thực hiện
Bài: Hải Phương
Ảnh: Tổng hợp