Theo Sina; Enemy đạt khoảng 5,6 đến 7,9 tỷ lượt xem riêng trên Douyin; tổng lượt xem đa nền tảng vượt 18 tỷ; lượng thảo luận toàn mạng vượt mốc 1 tỷ chỉ sau vài ngày phát hành. Phim còn leo top tìm kiếm dịp lễ 1/5 tại Trung Quốc và được CCTV cùng nhiều cơ quan truyền thông nhà nước khen ngợi. Tác phẩm được chính ông hoàng Vu Chính công khai tán dương, cho rằng nó khiến ông cảm thấy “điện ảnh và truyền hình vẫn còn hy vọng”.
Nội dung phim “Enemy”: Truyền tải lòng yêu nước
Enemy thuộc dòng infinite flow (无限流) hay còn gọi là vô hạn lưu, một xu hướng sáng tác đang rất thịnh hành trong giới trẻ Trung Quốc. Theo mô típ này, các nhân vật phải trải qua nhiều “phó bản” hay nhiều kiếp sống khác nhau với những thử thách khắc nghiệt để sinh tồn. Phim theo chân hai nhân vật chính là người hiện đại, bị hệ thống ép trở thành kẻ thù/enemy của nhau. Họ đeo một chiếc vòng quanh cổ (ánh sáng xanh biểu thị sự ổn định về cảm xúc, ánh sáng đỏ biểu thị ý định giết chóc). Cả hai vừa phải hợp tác vượt ải, vừa luôn bị kích động phản bội đối phương.
Enemy dùng cấu trúc game sinh tồn và thriller để dẫn dắt khán giả qua ba hồi chính với tên gọi lần lượt là Lê viên song tuyệt, Đao đoạn tơ hồng và Lê viên song tinh. Hồi ba, thường được gọi là phần Dân quốc, đặc biệt được khen ngợi khi đan xen tinh tế lớp nghĩa văn hoá và lịch sử. Phần này lấy bối cảnh Nam Kinh thất thủ, hai nghệ sĩ Kinh kịch bị quân Nhật ép biểu diễn nhằm bóp méo lịch sử và tuyên truyền cho chiến tranh. Câu chuyện chuyển từ không khí trò chơi sinh tồn sang bi kịch chiến tranh đậm màu sắc sân khấu truyền thống Trung Hoa. Nhiều khán giả nhận xét chính phân đoạn này đã biến Enemy từ một web-drama giải trí thành tác phẩm giàu sức lay động và tinh thần phản kháng mạnh mẽ.
Chọn khai thác một đề tài vốn đã rất quen thuộc nhưng lại cực kỳ khó để làm mới là thân phận của những người nghệ sĩ Kinh kịch trong bão táp của cuộc kháng chiến chống Nhật, Hạ Thiên và Phần Chế Quả Tử vẫn cho thấy sự chắc tay trong việc duy trì nhịp độ, đào sâu tình tiết và nội tâm. Đây là một mảng đề tài đã từng được những bậc thầy như Trần Khải Ca hay Trương Nghệ Mưu đưa lên đỉnh cao, nhưng phim vẫn biết cách kế thừa tinh thần đó và thổi vào một luồng gió mới bằng nhịp điệu kể chuyện hiện đại, cô đọng nhưng chứa đựng sức nén cảm xúc rất lớn.
Cốt truyện phần Dân quốc được lấy cảm hứng trực tiếp từ cuộc đời của người anh hùng có thật trong lịch sử Kinh kịch Trung Quốc là Từ Cúc Đình (Xu Juting). Năm 1938, tại vùng đất Thiên Tân vốn được coi là thánh địa của nghệ thuật sân khấu, Từ Cúc Đình là một tài năng trẻ phát tiết từ năm 5 tuổi và nổi danh từ năm 12 tuổi. Khi sư phụ và sư huynh bị quân Nhật bắt giữ, ông đã dùng chính thân mình làm điều kiện để đánh đổi mạng sống cho người thân. Sau khi đưa những người yêu thương đến nơi an toàn, người nghệ sĩ 15 tuổi ấy một mình quay lại doanh trại quân địch, dùng rượu độc làm suy yếu đối phương rồi rút quân đao để tiêu diệt những kẻ xâm lược trước khi uống cạn chén rượu độc cuối cùng để tuẫn tiết.
Enemy đưa nguyên mẫu này vào phim, dù có những biến tấu về hình tượng đôi nam nữ chính để phù hợp với định dạng phim ngắn, đã giúp tác phẩm có một sức nặng nội hàm vượt xa những bộ phim cùng thể loại. Nhiều dân mạng chỉ ra, con số 30 người dân vô tội trong phim gợi nhắc đến nỗi đau của 30 vạn đồng bào trong vụ thảm sát Nam Kinh. Trải dài suốt 8 tập phim, Enemy xây dựng một cấu trúc tự sự chặt chẽ, chiêu đãi khán giả những pha hành động mãn nhãn, khung hình đậm chất Trung Hoa và cuối cùng là sự thăng hoa của tinh thần trung liệt.
BÀI LIÊN QUAN
Diễn xuất tròn trịa và những khung hình gây choáng ngợp
Thành công vang dội của Enemy không thể tách rời màn trình diễn xuất thần của cặp đôi Hạ Thiên và Phần Chế Quả Tử. Trong vai những đào hát kiêm gián điệp bất đắc dĩ, họ đã xây dựng nên một mối quan hệ phức tạp, tình yêu cá nhân hòa quyện với lý tưởng dân tộc. Tất cả những chuyển biến tâm lý của nhân vật đều được dồn nén vào ánh mắt và những cử chỉ hình thể nhỏ nhất. Sự thấu hiểu lẫn nhau giúp họ tạo nên phản ứng hóa học cực kỳ tự nhiên.
Một yếu tố quan trọng khác giúp Enemy trở thành siêu phẩm và nhận được sự khen ngợi từ những người khó tính như nhà sản xuất Vu Chính là khâu hình ảnh và kỹ thuật đạt đến độ chỉn chu kinh ngạc. Toàn bộ các khâu từ đạo diễn, biên kịch đến quay phim, ánh sáng và dựng phim đều do một tay nam chính đảm nhiệm hoặc trực tiếp giám sát, tạo nên một sự thống nhất về phong cách nghệ thuật. Phim tận dụng ánh sáng tự nhiên hoặc ánh đèn dầu le lói, mang tới một không khí Dân quốc đặc quánh sự hoài cổ, u buồn. Các góc quay được tính toán kỹ lưỡng, lúc thì đặc tả những chi tiết nhỏ như họa tiết xoay tròn trên vòng quay của hộp nhạc, lúc thì mở rộng để bao quát toàn cảnh sân khấu rực lửa, tất cả đều phục vụ cho việc kể chuyện bằng hình ảnh một cách tinh tế nhất.
Bên cạnh đó, ekip cũng đầu tư và đào sâu văn hóa Kinh kịch trong Enemy. Kinh kịch vốn là quốc bảo xứ tỷ dân với những quy tắc biểu diễn nghiêm ngặt về “sinh, đán, tịnh, sửu” (vai nam, vai nữ, vai tà, vai hề) và sự kết hợp của “xướng, niệm, tác, đả” (hát, nói, diễn, đánh). Trong phim, các tạo hình nhân vật được chăm chút tỉ mỉ, từ những bộ trang phục rực rỡ đến lối trang điểm mặt vẽ đặc trưng. Những bộ đồ được hun bằng đèn dầu để tạo độ cũ kỹ, những hạt lưu ly trên mũ miện được xâu bằng tay, tất cả tạo nên những thước phim đầy chân thực.
Song, việc sử dụng các bản nhạc mang âm hưởng truyền thống như Khiên Ti Hí giúp gia tăng không khí bi tráng và tạo ra sự cộng hưởng mạnh mẽ về mặt thính giác. Âm nhạc trong Enemy đóng vai trò như một nhân vật thứ ba, dẫn dắt cảm xúc của khán giả đi từ sự ngưỡng vọng cái đẹp đến sự đau đớn tột cùng trước cái chết của những người nghệ sĩ. Từ đây, phim cho thấy sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật hiện đại và hồn cốt truyền thống, giúp những giá trị văn hóa cũ trở nên sống động và đầy sức hút đối với khán giả thời đại số.
BÀI LIÊN QUAN
Thấy gì đằng sau hào quang của một micro-drama?
Thành công của Enemy phản ánh sự thay đổi trong cách khán giả Trung Quốc nhìn nhận micro-drama (phim siêu ngắn). Một thời, dòng phim này thường bị xem là fast-food content, tức kịch bản rẻ tiền, cường điệu, chỉ tồn tại vài ngày trên mạng xã hội. Nhưng Enemy cho thấy ngay cả một tác phẩm vài phút mỗi tập vẫn có thể chứa tham vọng nghệ thuật, tinh thần sân khấu và chiều sâu lịch sử.
Enemy cũng đồng thời phản ánh một trào lưu, một xu hướng sáng tạo mới trong lòng giới trẻ Trung Quốc hiện nay. Đó là xu hướng “văn hóa tự giác”, khi những người trẻ không còn thụ động chờ đợi những dự án lớn từ các tập đoàn điện ảnh mà chủ động dùng tài năng của mình để kể những câu chuyện về văn hóa và lịch sử dân tộc. Trước Enemy, cặp đôi Hạ Thiên và Phần Chế Quả Tử đã tạo nên cơn sốt với Escape from the British Museum, một tác phẩm nhân hóa các cổ vật bị thất lạc để nói về nỗi đau mất mát di sản. Với Enemy, họ tiếp tục khẳng định hướng đi riêng: sử dụng định dạng phim siêu ngắn để tải đi những thông điệp lớn lao hơn về tinh thần dân tộc.
Sự bùng nổ của Enemy đã tạo nên một làn sóng thảo luận rộng rãi về tương lai của phim ngắn. Nó cho thấy rằng ranh giới giữa phim điện ảnh truyền thống và phim ngắn trên các nền tảng mạng xã hội đang dần mờ nhạt. Một bộ phim chỉ dài 5-8 phút mỗi tập hoàn toàn có thể mang lại những trải nghiệm cảm xúc sâu sắc và những suy ngẫm nhân văn không kém gì một tác phẩm dài hai tiếng đồng hồ. Điều này buộc các nhà làm phim chuyên nghiệp và các nền tảng phải nhìn nhận lại giá trị của nội dung ngắn. Không phải ngắn là rẻ tiền, mà chính sự cô đọng trong thời gian ngắn lại đòi hỏi một tư duy biên kịch và đạo diễn cực kỳ sắc sảo để có thể giữ chân khán giả trong từng khung hình.
Xem thêm
•Review phim “Bạch Nhật Đề Đăng”: Mô típ cũ, kịch bản nhiều lỗ hổng
•Review phim “My Royal Nemesis”: Hành trình xuyên không hài hước của “ác nữ” thời Joseon
•Review phim “Kokuho”: Tuyệt tác về người nghệ sĩ giao kèo với ác quỷ
Nhóm thực hiện
Bài: Hoàng Thúy Vân
