Có một sự thật trớ trêu là con người thường dành cả đời để học cách thành công, học cách tích lũy và sinh tồn, nhưng lại rất hiếm khi học cách đối diện với cái chết. Chúng ta đẩy nó ra xa khỏi các câu chuyện thường ngày, bọc nó bằng nỗi sợ hãi và sự né tránh. Thế nhưng, dù muốn hay không, cái chết vẫn là một trạm dừng mà ai cũng phải đi qua.
Cuốn sách hay Trạm dừng sinh tử của tác giả Hadley Vlahos xuất hiện như một khoảng lặng cần thiết, đưa người đọc bước vào thế giới của những người đang ở những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời. Nhưng kỳ lạ thay, thay vì một bầu không khí u ám hay tuyệt vọng, những gì đọng lại sau mỗi trang sách lại là ánh sáng của sự thanh thản, lòng biết ơn và những bài học đẹp đẽ nhất về giá trị của sự sống.
Ta học được gì từ cái chết?
Mỗi khi nghe Hadley nhắc đến công việc của mình, nhiều người thường tỏ ra giật mình. Họ không hiểu được vì sao một cô gái trẻ như cô – khi ấy chỉ mới hai mươi bốn tuổi – lại chọn công việc là điều dưỡng chăm sóc cuối đời. Bởi trong suy nghĩ của nhiều người, chăm sóc cuối đời là một công việc u ám, nặng nề và đầy đau đớn. Chính Hadley Vlahos cũng từng nghĩ như vậy.
Thuở mới vào nghề điều dưỡng, Hadley chỉ biết về cái chết thông qua sự rời đi bất đắc kỳ tử của một người bạn và những ca cấp cứu ở bệnh viện mà cô từng trải qua: “Cả căn phòng hỗn loạn và điên cuồng, hơn mười lăm người hối hả chạy vòng quanh trong một căn phòng, thực hiện hồi sức tim phổi, tiêm thuốc, hỗ trợ hô hấp và theo dõi nhịp tim bệnh nhân. Gia đình không ở trong phòng – nếu có, họ cũng nhanh chóng được mời ra ngoài – cho đến khi bệnh nhân qua đời. Lúc này, họ mới được gọi vào để nói lời từ biệt. Mọi thứ kết thúc, điều dưỡng trở về phòng trực và chuyển sang chăm sóc bệnh nhân tiếp theo”.
Khi chuyển sang công việc chăm sóc cuối đời, Hadley đã ngạc nhiên khi thấy những đồng nghiệp của cô, thay vì cố gắng cứu chữa bằng thuốc men, họ sẽ hỏi rằng bệnh nhân mong muốn điều gì để quãng thời gian còn lại tốt đẹp hơn. Lúc đó, cô mới hiểu được ý nghĩa công việc này.
Chăm sóc cuối đời diễn ra khi một người được nhận định về mặt y tế là đã cận kề cái chết và chọn dừng điều trị ở bệnh viện hay cơ sở y tế. Họ sẽ dành những ngày, tuần, hoặc tháng cuối cùng ấy trong sự an ủi của mái ấm gia đình, với sự quây quần của những người thân thương. Nhiệm vụ của Hadley là có mặt để hướng dẫn bệnh nhân lẫn người thân của họ trải qua quá trình này, và làm sao cho người bệnh thoải mái, ít đau đớn nhất có thể.
Trong “Trạm dừng sinh tử” (tựa gốc: The In-between), Hadley đã ghi lại 12 câu chuyện có thật về những bệnh nhân mà cô từng chăm sóc. Họ là những con người rất khác nhau. Có người giàu có, có người vô gia cư, có người từng thành công, người từng thất bại, có người từng chu du khắp đó đây, cũng có người quanh quẩn với công việc nội trợ. Nhưng điểm chung là họ đã thanh thản đón nhận cái chết như một phần tự nhiên của hành trình sống. Trong mỗi trang sách, ranh giới giữa sự sống và cái chết trở nên mong manh hơn bao giờ hết, nhưng đó cũng nơi mà những điều sâu sắc nhất về tình yêu, ký ức, sự tiếc nuối và lòng biết ơn được bộc lộ rõ ràng nhất.
Khi học cách an ủi những bệnh nhân, Hadley cũng học được cách xoa dịu cho chính mình. Mỗi bệnh nhân trở thành “người thầy” của cô. Mỗi cuộc chia ly trở thành một bài học. Mỗi cái chết lại giúp cô hiểu hơn về cuộc sống. Và cũng chính những câu chuyện đó đã dần thay đổi cách cô nhìn nhận thế giới. Như cô đã viết: “Tôi tự nhủ phải sống cho hôm nay chứ không phải sợ hãi về ngày mai, một điều mà tôi tự hứa với lòng khi bắt đầu làm công việc chăm sóc cuối đời”.
Khi đối diện với cái chết, con người mới thấy rõ điều gì thực sự quan trọng
Một trong những giá trị lớn nhất của “Trạm dừng sinh tử” là nó giúp người đọc thay đổi cách nhìn về cái chết. Từ trước đến nay, cái chết thường bị đẩy ra khỏi những cuộc trò chuyện thường ngày. Chúng ta tránh nhắc đến nó, thậm chí sợ hãi nó. Bởi vì ta cho rằng cái chết là một điều đau đớn và khủng khiếp, cho cả người ra đi lẫn người ở lại. Nhưng những bệnh nhân trong cuốn sách này lại cho thấy một góc nhìn khác.
Khi biết thời gian của mình không còn nhiều, họ chưa bao giờ dành những ngày cuối cùng để tiếc nuối vì không có thêm tiền bạc hay địa vị. Thay vào đó, điều họ quan tâm thường là những mối quan hệ, những người thân yêu, những ký ức đã đi qua và những điều chưa kịp nói.
Qua từng câu chuyện, độc giả dần nhận ra một điều, rằng khi đối diện với cái chết, con người mới thấy rõ điều gì thực sự quan trọng trong cuộc sống. Đó có thể là một lời yêu thương chưa từng nói, một cuộc gọi bị trì hoãn suốt nhiều năm, một cái ôm dành cho người thân, hay đơn giản chỉ là ngồi bên cạnh người mình yêu quý thêm một lần nữa.
Vì lẽ đó, dù viết về những người đang lúc lâm chung, “Trạm dừng sinh tử” lại mang đến cảm giác của sự sống. Hadley nhắc nhở chúng ta rằng cuộc đời là hữu hạn, và chính sự hữu hạn ấy khiến từng khoảnh khắc trở nên quý giá.
Một số câu chuyện trong cuốn sách sẽ khiến độc giả nghẹn ngào, số khác lại mang đến cảm giác dịu dàng và đầy hy vọng. Nếu bạn từng tò mò về cái chết, “Trạm dừng sinh tử” sẽ mở ra những góc nhìn mới mẻ về một chủ đề vốn luôn bị bao phủ bởi sự sợ hãi và những điều chưa biết. Còn nếu bạn đang hoặc đã từng đồng hành cùng người thân yêu trong những ngày cuối đời, cuốn sách có thể giúp bạn hiểu hơn về những gì họ đang trải qua, cũng như tìm thấy sự an ủi giữa mất mát và chia ly. Và biết đâu, trong những câu chuyện về những người đang chuẩn bị nói lời từ biệt với cuộc sống, bạn lại tìm thấy cho mình thêm một lý do để yêu thương, trân trọng những ngày tháng hiện tại.
Xem thêm:
•[Review sách hay]Thần Rừng: Đứt gãy đớn đau dưới rừng đại ngàn
•[Review sách hay] Tay người lạnh giá: Những diễn viên xiếc trên miệng vực sâu
•[Review sách hay] Chúng ta đã hiểu lầm chính mình: Đi tìm bản thể thật
Nhóm thực hiện

