|
Nội dung chính: – Tập thể dục vào buổi sáng, chiều hay tối đều có thể cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ sức khỏe tinh thần theo những cách khác nhau. – Hiệu quả tinh thần của việc tập luyện phụ thuộc vào nhịp sinh học cá nhân, thời điểm vận động và khả năng duy trì thói quen đều đặn lâu dài. – Không có khung giờ tập luyện “tốt nhất” cho tất cả mọi người, điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn thời điểm phù hợp để cơ thể và tinh thần cảm thấy thoải mái nhất. |
Lợi ích của tập thể dục đối với sức khỏe tinh thần từ lâu đã được khoa học chứng minh. Tuy nhiên, không chỉ việc vận động mà cả thời điểm bạn tập luyện trong ngày cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả mà cơ thể và tinh thần nhận được. Mỗi khung giờ vận động đều mang lại những tác động khác nhau đến tâm trạng, mức độ căng thẳng, khả năng tập trung và chất lượng giấc ngủ. Hãy cùng ELLE tìm hiểu qua bài viết sau.
BÀI LIÊN QUAN
Thời điểm tập luyện trong ngày ảnh hưởng đến tâm trạng ra sao?
Sức khỏe tinh thần chịu tác động bởi sự tương tác phức tạp giữa nhiều yếu tố tâm lý, xã hội và sinh học. Trong đó, nhịp sinh học (circadian rhythm) là chiếc “đồng hồ nội tại” vận hành theo chu kỳ 24 giờ, đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Đồng hồ sinh học giúp điều chỉnh thời điểm mà cơ thể bạn cảm thấy tỉnh táo hoặc buồn ngủ, đồng thời kiểm soát quá trình sản sinh hormone và các chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm xúc, mức độ căng thẳng và trạng thái tinh thần tổng thể.
Mỗi người cũng sở hữu một “kiểu nhịp sinh học” (chronotype) khác nhau. Có người hoạt động hiệu quả vào buổi sáng, trong khi người khác lại đạt trạng thái tốt nhất vào buổi tối. Chính sự khác biệt này phần nào lý giải vì sao cùng một hình thức tập luyện nhưng có thể mang lại những tác động tinh thần khác nhau tùy theo từng người.
Tập thể dục buổi sáng: Khởi đầu tỉnh táo và tích cực
Buổi sáng là thời điểm cơ thể phản ứng mạnh với ánh sáng tự nhiên, vốn là yếu tố giúp tăng sự tỉnh táo và kích hoạt năng lượng cho ngày mới. Khi kết hợp với vận động thể chất, hiệu quả này có thể được khuếch đại đáng kể. Tập thể dục giúp cơ thể giải phóng beta-endorphin, là các neuropeptide có tác dụng giảm căng thẳng, đau đớn và cải thiện cảm xúc. Một số nghiên cứu cũng cho thấy hoạt động thể chất vào buổi sáng có liên quan đến sự thay đổi tích cực trong não bộ và tạo cảm giác hạnh phúc cao hơn.
Ngoài ra, tập thể dục buổi sáng còn mang lại các lợi ích nổi bật sau:
– Tập ngoài trời dưới ánh nắng buổi sáng có thể làm tăng mức serotonin trong não. Đây là một hormone tham gia điều hòa tâm trạng và các trạng thái cảm xúc khác.
– Hoạt động thể chất kích thích cơ thể giải phóng endorphin giúp cải thiện tâm trạng.
– Tập buổi sáng có thể hỗ trợ cải thiện sự tập trung, trí nhớ và khả năng ra quyết định, kể cả ở người lớn tuổi. Tuy nhiên các lợi ích tương tự cũng có thể xuất hiện khi tập vào những thời điểm khác trong ngày.
– Tập thể dục buổi sáng có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ, đặc biệt nếu bạn duy trì đều đặn.
– Buổi sáng thường ít bị gián đoạn bởi công việc hoặc lịch sinh hoạt, giúp duy trì việc tập luyện đều đặn hơn.
Tập thể dục buổi chiều: Giải tỏa áp lực trong ngày
Nếu buổi sáng giúp kích hoạt năng lượng, thì buổi chiều lại là khoảng thời gian lý tưởng để giải tỏa áp lực tinh thần. Sau nhiều giờ làm việc hoặc học tập, cơ thể và não bộ thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, căng thẳng. Một buổi tập nhẹ hoặc chỉ 30 phút đi bộ nhanh cũng có thể giúp “thiết lập lại” tâm trạng, giảm cảm giác lo âu và cải thiện tinh thần rõ rệt.
Tập thể dục buổi chiều mang lại những lợi ích sau:
– Giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine và serotonin, giúp cải thiện tâm trạng và giảm lo âu. Tập luyện đều đặn có thể giúp cơ thể kiểm soát hormone căng thẳng tốt hơn theo thời gian.
– Một số nghiên cứu ghi nhận việc duy trì vận động vào buổi chiều giúp giảm nguy cơ xuất hiện các triệu chứng trầm cảm, đặc biệt ở người lớn tuổi.
– Trong một nghiên cứu khác, với những người mắc rối loạn lưỡng cực vận động trong ngày còn có thể hỗ trợ cải thiện giấc ngủ và mức năng lượng tổng thể.
Tập thể dục buổi tối: Thư giãn và hỗ trợ giấc ngủ
Vận động vào buổi tối có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, nếu tập đúng thời điểm và cường độ phù hợp.
Sau khi tập luyện, cơ thể dần hạ nhiệt độ, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đi vào giấc ngủ tự nhiên. Đồng thời, hoạt động thể chất vào thời điểm này cũng giúp giải tỏa căng thẳng tích tụ sau một ngày dài. Tuy vậy, các chuyên gia thường khuyến nghị nên kết thúc buổi tập ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ để cơ thể có đủ thời gian thư giãn và trở về trạng thái nghỉ ngơi.
Những lợi ích nổi bật của tập luyện buổi tối:
– Vận động giúp giải phóng năng lượng tiêu cực trong ngày, đồng thời tăng cảm giác thư giãn và dễ chịu, từ đó hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.
– Tập luyện có thể góp phần kéo dài thời gian giấc ngủ sóng chậm (giấc ngủ sâu) so với việc không vận động.
– Sau khi tập, nhiệt độ cơ thể giảm xuống, điều này phù hợp với cơ chế tự nhiên giúp cơ thể dễ dàng chìm vào giấc ngủ hơn.
– Đáng chú ý, những người thuộc kiểu “cú đêm” thường cảm nhận lợi ích tinh thần rõ rệt hơn khi tập vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, do đây là thời điểm phù hợp hơn với nhịp sinh học tự nhiên của họ.
BÀI LIÊN QUAN
Những điều cần biết thêm về thời điểm tập luyện và sức khỏe tinh thần
Dù tập vào buổi sáng, chiều hay tối, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì vận động đều đặn. Hầu hết các hình thức tập luyện từ yoga, đạp xe, aerobic, tập gym đến các môn thể thao đồng đội đều có thể mang lại lợi ích tích cực cho sức khỏe tinh thần.
Theo nhiều nghiên cứu, thời lượng lý tưởng là khoảng 30-60 phút mỗi buổi, từ 3-5 lần mỗi tuần. Ngay cả khi không thể duy trì lịch tập cố định, chỉ một buổi vận động ngắn cũng có thể giúp bạn cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và tăng khả năng tập trung sau đó.
Bên cạnh đó, bạn hãy cố tập luyện vào những khung giờ cố định có thể giúp củng cố và ổn định nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Người dậy sớm nên hạn chế tập quá muộn vào buổi tối, vì có thể làm chậm nhịp sinh học và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Người thuộc kiểu “cú đêm” có thể phù hợp với việc tập luyện vào buổi sáng hoặc buổi tối, vì cả hai khung giờ này đều có thể giúp điều chỉnh nhịp sinh học theo hướng ổn định hơn, đồng thời cải thiện sự phù hợp với lịch sinh hoạt hàng ngày.
Cuối cùng, không có một thời điểm tập luyện nào phù hợp cho tất cả mọi người. Hiệu quả của vận động đối với sức khỏe tinh thần phụ thuộc vào sự kết hợp giữa nhịp sinh học cá nhân, thói quen và khả năng duy trì lâu dài của bạn.
|
– Những hình thức vận động nào phù hợp để cải thiện tinh thần sau một ngày làm việc mệt mỏi? Những hình thức vận động nhẹ đến vừa như đi bộ nhanh, yoga, đạp xe, tập gym cường độ vừa hoặc các môn thể thao thư giãn có thể giúp giải tỏa căng thẳng, cải thiện tâm trạng và phục hồi tinh thần hiệu quả sau một ngày làm việc mệt mỏi. – Làm thế nào để lựa chọn thời điểm tập luyện phù hợp nhất với lịch sinh hoạt và thể trạng cá nhân? Để chọn thời điểm tập luyện phù hợp, bạn nên ưu tiên khung giờ khiến cơ thể cảm thấy tỉnh táo, thoải mái và có thể duy trì đều đặn lâu dài, đồng thời cân nhắc nhịp sinh học, lịch làm việc, mức năng lượng và chất lượng giấc ngủ cá nhân. – Vì sao người thuộc kiểu “cú đêm” thường cảm thấy thoải mái hơn khi tập luyện vào cuối ngày? Người thuộc kiểu “cú đêm” thường cảm thấy thoải mái hơn khi tập luyện vào cuối ngày vì đây là thời điểm cơ thể và tinh thần của họ đạt mức tỉnh táo, năng lượng và hiệu suất vận động cao hơn theo nhịp sinh học tự nhiên. |
Xem thêm:
•Thời trang trong The Devil Wears Prada 2: Khi “yêu nữ” trở lại
•Làm sao thể hiện ngôn ngữ cơ thể một cách tự tin hơn?
•F5 phong cách với 8 kiểu tóc ngắn đang được yêu thích