Môi trường công sở là nơi đa số trong chúng ta dành phần lớn thời gian trong ngày để làm việc, trao đổi và xây dựng các mối quan hệ nghề nghiệp. Tuy nhiên, đây có thể là nơi phát sinh nhiều mâu thuẫn do sự khác biệt về tính cách, phong cách làm việc, mục tiêu cá nhân hay áp lực từ hiệu suất.
Nếu bạn đang làm việc trong môi trường độc hại, nơi đồng nghiệp liên tục gây căng thẳng hoặc tạo ra những tình huống khiến bạn cảm thấy bị đe dọa, việc tìm kiếm giải pháp hỗ trợ là điều cần thiết để tránh ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tinh thần và hiệu suất công việc.
Hãy cùng ELLE khám phá những cách bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất của bản thân bằng cách nhận diện những kiểu đồng nghiệp thích bắt nạt, độc hại thường thấy ở nơi công sở và cách đối phó bên dưới nhé!
1. Kiểu đồng nghiệp thích bắt nạt NƠI CÔNG SỞ
Nhóm đồng nghiệp có xu hướng “ỷ mạnh hiếp yếu” thường xuất hiện trong mối quan hệ giữa nhân viên lâu năm với nhân viên mới hoặc thực tập sinh. Họ sử dụng lời nói, cử chỉ và đôi khi là hành vi mang tính ép buộc để thể hiện quyền lực, củng cố vị thế cá nhân hoặc đạt được mục đích riêng khi bạn là người mới hoặc “yếu thế” hơn.
Một số dấu hiệu điển hình có thể nhận thấy của hành vi này là bạn thường xuyên bị giao những nhiệm vụ lặt vặt không thuộc phạm vi công việc, chẳng hạn như mua cà phê, nhận hàng từ shipper, hoặc bị tách biệt khỏi các hoạt động chung của tập thể.
Hành vi bắt nạt nơi công sở thuộc nhóm này khá phổ biến và có thể gây ra tác động tiêu cực lâu dài đến sức khỏe tinh thần, thậm chí cả thể chất cho một người. Điểm chung là những người này thường khai thác điểm yếu hoặc nỗi sợ của người khác, tạo ra áp lực và xung đột nhằm khiến đối phương cảm thấy bị xem thường hoặc mất tự tin. Theo thời gian, bạn có thể rơi vào trạng thái cô lập, nghi ngờ năng lực bản thân và giảm động lực làm việc. Những ảnh hưởng này không chỉ khiến bạn mệt mỏi mà còn làm suy giảm hiệu suất cá nhân, cảm giác an toàn tại nơi làm việc và sự gắn kết trong đội nhóm.
Cách ứng phó với hành vi này:
Trước tiên, bạn nên ghi chép đầy đủ và chi tiết từng sự việc xảy ra, bao gồm thời gian, địa điểm, bối cảnh, nội dung hành vi và thông tin về những người chứng kiến (nếu có). Việc lưu giữ bằng chứng dưới dạng email, tin nhắn, tài liệu trao đổi hoặc ghi âm những cuộc gọi có nội dung mang tính công kích sẽ giúp bạn có cơ sở, bằng chứng rõ ràng khi cần báo cáo.
Khi đã thu thập đủ thông tin, bạn hãy chủ động trao đổi với quản lý trực tiếp hoặc bộ phận Nhân sự để tìm hướng xử lý phù hợp. Đây là những đơn vị có trách nhiệm đánh giá và can thiệp nhằm đảm bảo môi trường làm việc an toàn và công bằng cho nhân viên. Đồng thời, bạn cần duy trì sự bình tĩnh, tránh phản ứng bốc đồng và giữ tinh thần ổn định. Việc chăm sóc sức khỏe tinh thần, duy trì năng lượng tích cực và tập trung vào mục tiêu công việc sẽ giúp bạn bảo vệ bản thân, tránh rơi vào tình trạng “victim blaming” (đổ lỗi nạn nhân) và tiếp tục phát triển bản thân tại nơi làm việc.
2. Kiểu người lười biếng, thích nhờ vả
Trong bất kỳ môi trường làm việc nào, đặc biệt là khi triển khai các dự án nhóm, không khó để bắt gặp những đồng nghiệp có xu hướng lười biếng và ỷ lại. Họ đóng góp ít, làm việc chậm chạp và thường tìm cách chuyển phần việc của mình sang người khác. Dù không gây xung đột trực tiếp, sự thiếu chủ động và tinh thần trách nhiệm thấp của họ lại tạo ra áp lực âm thầm cho cả nhóm.
Theo thời gian, bạn có thể bị cuốn vào trạng thái ôm đồm, phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn vì muốn đảm bảo tiến độ chung, trong khi họ liên tục viện cớ để nhờ bạn hỗ trợ những phần việc đáng lẽ họ phải tự thực hiện.
Nhìn bề ngoài, những đồng nghiệp này có thể trông bận rộn, luôn tỏ ra quá tải dù khối lượng công việc được phân chia công bằng. Tuy nhiên, hiệu suất thực tế của họ lại thấp. Họ thường chần chừ với nhiệm vụ được giao, thiếu tính kỷ luật trong giờ giấc, dễ dàng viện lý do để đến muộn hoặc về sớm, và mặc nhiên kỳ vọng rằng người khác sẽ hoàn thành thay phần việc của mình. Vì vậy, sự hiện diện của họ không chỉ làm giảm hiệu quả nhóm mà còn gây tổn hại đến tinh thần hợp tác và cảm giác công bằng trong tập thể.
Cách ứng phó với hành vi này:
Nếu bạn phải làm việc chung với những đồng nghiệp có xu hướng lười biếng và ỷ lại, bước đầu tiên bạn nên làm là thiết lập sự minh bạch trong nhóm bằng cách . Đề nghị tất cả thành viên liệt kê rõ ràng nhiệm vụ được giao và cập nhật tiến độ hằng ngày. Cách làm này giúp mọi người nhận thức rõ trách nhiệm của mình, đồng thời tạo cơ sở để bạn quan sát chính xác thời điểm một cá nhân bắt đầu chểnh mảng hoặc trì trệ, gây ảnh hưởng đến kết quả chung.
Bạn có thể hỗ trợ họ trong giai đoạn đầu để đảm bảo dự án không bị gián đoạn, nhưng cần trao đổi thẳng thắn rằng về lâu dài bạn phải ưu tiên công việc của riêng mình. Nếu tình trạng ỷ lại vẫn tiếp diễn, hãy ghi nhận các lần trao đổi, tham khảo ý kiến những thành viên khác và đưa vấn đề ra thảo luận trong nội bộ nhóm. Việc đánh giá trách nhiệm cá nhân sẽ giúp duy trì tính công bằng và kỷ luật trong quá trình làm việc chung.
Trong trường hợp nhóm không thể tự giải quyết hoặc hành vi trì trệ tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ, bạn nên báo cáo với quản lý hoặc bộ phận Nhân sự. Đây là bước cần thiết để bảo vệ quyền lợi cá nhân, đảm bảo tiến độ dự án và duy trì môi trường làm việc chuyên nghiệp.
3. Kiểu đồng nghiệp trốn tránh trách nhiệm
Hành vi tránh né trách nhiệm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như nhân sự đó thiếu sự tự tin, sợ bị khiển trách, gặp áp lực thành tích, văn hóa làm việc thiếu minh bạch hoặc cơ chế khen thưởng, đánh giá không rõ ràng. Khi điều này lặp lại thường xuyên, nó tạo nên chuỗi phản ứng dây chuyền khiến nhiệm vụ của cả đội bị chậm trễ, liên tục gặp các thông tin bị sai lệch và tinh thần hợp tác trong nhóm giảm sút.
Bên cạnh đó, những người đổ lỗi thường không muốn chịu trách nhiệm về sai lầm của mình và nhanh chóng viện cớ đổ lỗi cho người khác để trốn tránh trách nhiệm. Dấu hiệu có thể nhận thấy bao gồm việc liên tục phủ nhận vai trò của mình trong nhiệm vụ, đưa ra các lời giải thích thiếu nhất quán hoặc tìm cách gán trách nhiệm cho đồng nghiệp, bộ phận khác hay hoàn cảnh bên ngoài.
Cách ứng phó với hành vi này:
Đối với những người này, bạn nên xác định rõ công việc của mình trong một dự án là gì và chia rõ từng đầu việc. Sau mỗi cuộc trao đổi quan trọng, bạn nên kết thúc bằng một phần tổng hợp ngắn gọn, nêu rõ ai chịu trách nhiệm cho nhiệm vụ nào, thời hạn hoàn thành và tiêu chuẩn cần đạt. Khi kết thúc cuộc họp, việc gửi email tổng hợp với nội dung súc tích sẽ giúp toàn bộ nhóm nắm cùng một thông tin, tránh sai lệch và không nhằm mục đích quy trách nhiệm cho bất kỳ ai. Trong quá trình bàn giao hoặc nhận nhiệm vụ, một danh sách các vài gạch đầu dòng chính đã đủ đảm bảo thông tin minh bạch và tránh nhầm lẫn.
Trong trường hợp phát sinh vấn đề, cách làm này giúp bạn không đẩy bất kỳ ai vào thế khó. Đồng thời, việc chủ động cập nhật tiến độ theo từng giai đoạn, bằng các báo cáo ngắn có số liệu và thời điểm rõ ràng, sẽ giúp quản lý nhận thấy nỗ lực và mức độ cam kết của bạn đối với công việc. Điều này tạo ra nền tảng minh bạch, giảm thiểu rủi ro hiểu lầm và nâng cao sự chuyên nghiệp trong quá trình phối hợp nhóm.
4. Kiểu người hay phá rối
Sự cạnh tranh trong công việc là điều tất yếu để thúc đẩy mỗi cá nhân phát triển. Tuy nhiên, với những người cạnh tranh không lành mạnh, họ luôn tìm cách cố ý phá hoại các dự án để làm mất uy tín, mục tiêu doanh số và năng lực của đồng nghiệp.
Chẳng hạn, bất kể trong các cuộc thi, sự kiện hay dự án nào của công ty, đồng nghiệp luôn mang tâm lý cạnh tranh hơn thua luôn tìm cách hạ thấp bạn. Mục đích duy nhất của họ là làm người khác trông có vẻ kém cỏi và yếu thế. Họ sẽ che giấu thông tin, phát tán thông tin sai lệch, làm gián đoạn công việc, cố tình sửa hợp đồng hoặc bản thảo và đổ lỗi cho người khác khi có vấn đề xảy ra. Tất cả chỉ vì chúng cảm thấy bạn đang đe dọa vị trí của họ.
Cách ứng phó với hành vi này:
Điều đầu tiên bạn nên làm là thu thập bằng chứng liên quan đến các hành vi bắt nạt hay mang tính chống đối cá nhân, bao gồm email, báo cáo, lời khai của nhân chứng và bất kỳ hoạt động đáng ngờ nào. Khi đã có dữ liệu rõ ràng, bạn nên trình bày vấn đề với quản lý để được xem xét và xử lý theo quy trình của tổ chức. Trong quá trình này, bạn cần tránh sa vào các cuộc đối đầu trực tiếp hay những phản ứng cảm tính có thể khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn. Thay vào đó, hãy duy trì thái độ chuyên nghiệp và đề cao nguyên tắc cạnh tranh lành mạnh. Khi tham gia các dự án hoặc cuộc thi nội bộ, việc làm việc minh bạch, tuân thủ quy trình và không sử dụng thủ thuật để giành lợi thế sẽ giúp củng cố uy tín cá nhân, đồng thời tạo môi trường công bằng cho các đồng nghiệp.
Nếu điều kiện cho phép, bạn có thể lựa chọn hợp tác hoặc hỗ trợ đồng nghiệp trong phạm vi phù hợp. Về lâu dài, thái độ hợp tác và sự nhất quán trong hành xử chuyên nghiệp của bạn có thể góp phần giảm bớt động cơ cạnh tranh tiêu cực và củng cố tinh thần làm việc tích cực trong tập thể, đồng thời giúp hình ảnh cá nhân của bạn trở nên uy tín, đáng tin cậy hơn trong mắt người khác, hỗ trợ bạn tiến xa hơn trong sự nghiệp một cách thuyết phục.
5. Kiểu đồng nghiệp ích kỷ
Trong môi trường công sở, đôi khi bạn sẽ gặp những đồng nghiệp chỉ giữ thông tin cho riêng mình, từ chối chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm hay kiến thức quan trọng.
Khi hành vi này kéo dài, hiệu suất làm việc chung bị ảnh hưởng đáng kể. Các thành viên còn lại phải phụ thuộc vào một vài cá nhân nắm giữ thông tin, dẫn đến quá trình phối hợp thiếu minh bạch, chậm trễ và phát sinh áp lực âm thầm trong nhóm. Mỗi khi bạn cần dữ liệu hoặc hướng dẫn quan trọng, họ thường chỉ cung cấp một phần hoặc phản hồi chậm, buộc bạn phải tự tìm hiểu và xử lý khối lượng công việc lớn hơn dự kiến.
Nguyên nhân sâu xa thường xuất phát từ tâm lý sợ mất vị thế, lo ngại rằng việc chia sẻ kiến thức sẽ khiến giá trị cá nhân bị giảm sút hoặc quyền lợi hiện tại bị đe dọa. Dù không trực tiếp tạo ra xung đột, kiểu hành xử này vẫn có tác động tiêu cực tới tinh thần làm việc, tạo ra sự mất cân bằng trong trách nhiệm và làm suy giảm sự tin cậy giữa các thành viên.
Cách ứng phó với hành vi này:
Để xử lý hiệu quả trường hợp đồng nghiệp tại công sở có xu hướng giữ thông tin cho riêng mình, bạn cần bắt đầu từ chính cách làm việc của bản thân. Việc chủ động chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm và tiến độ một cách minh bạch sẽ tạo ra chuẩn mực chung trong nhóm, đồng thời gửi đi thông điệp rằng việc hợp tác không làm giảm vai trò cá nhân mà còn tăng tính chuyên nghiệp và uy tín của mỗi người. Cách tiếp cận này giúp hạn chế xung đột không cần thiết và xây dựng bầu không khí làm việc dựa trên sự tin cậy.
Trong trường hợp đối phương vẫn tiếp tục giữ thái độ khép kín, bạn nên chọn lọc thông tin một cách hợp lý. Chỉ chia sẻ những nội dung cần thiết để đảm bảo tiến độ chung, đồng thời chủ động tìm kiếm và lưu trữ các dữ liệu quan trọng phục vụ công việc của riêng bạn. Điều này giúp tránh tình trạng phụ thuộc vào một cá nhân và bảo vệ quyền lợi chuyên môn của chính mình.
Song song đó, hãy xây dựng quy trình làm việc dựa trên ghi chép và lưu trữ có hệ thống. Các tài liệu như biên bản họp, email tổng hợp, báo cáo tiến độ hay thư mục chung sẽ tạo ra một mạng lưới thông tin minh bạch, để mọi thành viên đều dễ dàng tiếp cận. Khi thông tin được luân chuyển theo cách rõ ràng và có tổ chức, nhóm sẽ giảm được rủi ro gián đoạn công việc, đồng thời cho thấy bạn là người làm việc chuyên nghiệp, đáng tin cậy và có khả năng dẫn dắt quy trình.
6. Kiểu người buôn dưa lê, thích nói xấu
Trong môi trường công sở, đôi khi bạn sẽ bắt gặp một số người có xu hướng không tách bạch ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân, họ dễ dàng đưa những câu chuyện riêng tư vào bàn tán chung. Hoặc sẽ có một số khác thường chủ động tìm hiểu thông tin cá nhân của đồng nghiệp, khai thác câu chuyện “hậu trường” và lan truyền thông tin thiếu kiểm chứng. Đây là kiểu hành vi diễn ra phổ biến ở nhiều nơi và là nguyên nhân khiến bầu không khí làm việc trở nên tiêu cực, thiếu chuyên nghiệp.
Những cuộc trò chuyện mang tính đồn đoán thường không tập trung vào những thông tin tích cực hay đóng góp chuyên môn. Thay vào đó, các cuộc hội thoại của những người này thường mang các thông tin sai lệch, ảnh hưởng đến danh dự và hình ảnh của người được nhắc đến.
Cách ứng phó với hành vi này:
Để bảo vệ bản thân và duy trì một môi trường làm việc chuyên nghiệp, bạn cần biết cách xử lý những lời đồn đoán một cách khéo léo nhưng dứt khoát. Khi nhận thấy cuộc trò chuyện bắt đầu chuyển hướng sang việc bàn tán về người khác, bạn có thể nhẹ nhàng ngắt dòng câu chuyện bằng những câu nói trung lập như: “Tôi nghĩ tốt hơn là chúng ta nên trao đổi trực tiếp với người liên quan” hoặc “Tôi thường không thảo luận về những người không có mặt để tránh hiểu nhầm”. Những câu phản hồi này vừa thể hiện lập trường rõ ràng, vừa không gây đối đầu với nhóm người này.
Trong trường hợp không thể đối chất hoặc cuộc trò chuyện diễn ra ngoài ý muốn, việc giữ khoảng cách và hạn chế tham gia vào các buổi tụ tập mang tính “buôn chuyện” sẽ là lựa chọn an toàn. Điều này giúp bạn tránh bị lôi kéo vào những nguồn tin thiếu kiểm chứng, đồng thời tập trung năng lượng cho công việc chính.
7. Kiểu đồng nghiệp xu nịnh
Trong nhiều tổ chức, bạn có thể bắt gặp những cá nhân theo đuổi mục tiêu thăng tiến bằng cách lấy lòng cấp trên thay vì tập trung vào năng lực chuyên môn. Họ chủ động thể hiện sự chiều chuộng, đưa ra những lời khen ngợi quá mức hoặc cố gắng tạo dựng hình ảnh “không thể thay thế” để thu hút sự chú ý của lãnh đạo.
Ở chiều ngược lại, họ có thể làm giảm giá trị của đồng nghiệp bằng cách hạ thấp năng lực, xuyên tạc thông tin hoặc tạo ấn tượng sai lệch về đóng góp của người khác. Những hành vi này có thể diễn ra kín đáo, không dễ nhận diện, khiến môi trường làm việc trở nên thiếu ổn định và tạo cảm giác cạnh tranh không lành mạnh trong nội bộ.
Cách ứng phó với hành vi này:
Đầu tiên, bạn hãy tìm hiểu kỹ tình hình bằng cách trò chuyện với các đồng nghiệp khác nơi công sở xem họ có gặp phải tình huống tương tự không. Càng hiểu rõ bối cảnh, bạn càng dễ định hướng cách xử lý phù hợp.
Khi cần trao đổi với cấp quản lý, bạn nên giữ giọng điệu thực tế và khách quan, tránh cảm tính. Vì nhóm người này thường đã chiếm được lòng tin của sếp, do đó việc phản ánh vấn đề cần dựa trên dữ liệu, sự kiện cụ thể và ảnh hưởng thực tế, thay vì đưa ra nhận xét cá nhân hay phán xét thái quá.
Đồng thời, bạn nên giữ khoảng cách và xây dựng ranh giới rõ ràng với họ, và tập trung vào năng lực, kết quả công việc của chính bạn. Khi bạn biết cách xử lý khéo léo, những đồng nghiệp này không còn khả năng làm ảnh hưởng tới năng lượng, uy tín và sự phát triển của bạn trong môi trường làm việc.
BÀI LIÊN QUAN
8. Kiểu đồng nghiệp thao túng tâm lý
Đây là một trong những mẫu đồng nghiệp độc hại khó xử lý nhất. Càng tiếp xúc với họ, bạn càng hoài nghi về năng lực của mình. Điều này ảnh hưởng khá nhiều đến tâm lý, khiến bạn ngần ngại và dè chừng khi đứng trước một thử thách nào đó trong công việc. Một kẻ thao túng tâm lý chuyên nghiệp sẽ làm cho bạn cảm thấy như thể mình là nguồn cơn của mọi vấn đề.
Để hạn chế tác động của hành vi tiêu cực này, bạn cần giữ sự tỉnh táo và quan sát kỹ lưỡng các dấu hiệu lặp đi lặp lại. Khi đã có đủ cơ sở, việc trao đổi trực tiếp, rõ ràng và dựa trên dữ liệu cụ thể sẽ giúp bạn làm sáng tỏ vấn đề và khiến những hành vi thao túng không còn nhiều cơ hội xảy ra.
Cách ứng phó với hành vi này:
Hạn chế hành vi độc hại trong môi trường công sở đòi hỏi mỗi cá nhân chủ động thiết lập ranh giới rõ ràng và duy trì sự chuyên nghiệp trong giao tiếp. Bạn có thể bắt đầu bằng việc xác nhận thông tin bằng văn bản, ghi chép tiến độ và minh bạch trong quá trình phối hợp. Cách làm này giúp giảm hiểu lầm, hạn chế thao túng và bảo vệ bạn trước các tình huống dễ phát sinh tranh cãi.
Song song đó, bạn cần giữ thái độ trung lập, chỉ nói về mục tiêu chung và cố gắng không để cảm xúc cá nhân dẫn dắt đến các hành vi bộc phát. Khi ấy, các hành vi tiêu cực khó có cơ hội tác động lên bạn.
Bên cạnh đó, xây dựng những mối quan hệ tin cậy trong nhóm là một yếu tố quan trọng. Vòng tròn đồng nghiệp minh bạch và tôn trọng lẫn nhau sẽ giúp bạn tiếp cận thông tin dễ dàng, giảm phụ thuộc vào các cá nhân mang tính tiêu cực và tạo ra môi trường làm việc lành mạnh, tích cực hơn.
9. Kiểu đồng nghiệp nói dối độc hại Ở CÔNG SỞ
Người đồng nghiệp thường xuyên nói dối để che giấu lỗi lầm hoặc tránh trách nhiệm có thể gây ra những tác động âm thầm nhưng rất nghiêm trọng trong môi trường công sở. Họ có thể bóp méo sự thật, phóng đại tình huống hoặc cố tình chuyển hướng câu chuyện sang người khác nhằm thoát khỏi hậu quả. Khi sự việc lặp đi lặp lại, niềm tin giữa các thành viên bị bào mòn, khiến mọi người trở nên dè chừng trong giao tiếp và phải cân nhắc từng lời nói để tránh bị hiểu sai hoặc bị lợi dụng. Nếu người quản lý không nhận diện được vấn đề, các quyết định quan trọng có thể được đưa ra dựa trên thông tin sai lệch, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ công việc, hiệu quả dự án và sự công bằng trong nhóm.
Tác động lớn nhất của kiểu hành vi này thường nằm ở khía cạnh tâm lý. Bạn có thể cảm thấy mệt mỏi vì liên tục phải kiểm chứng từng thông tin hoặc suy đoán liệu những gì mình nghe thấy có đúng sự thật hay không. Việc phải “giải mã” lời nói, hành động của họ theo thời gian khiến bạn dễ rơi vào trạng thái nghi ngờ chính mình, lo lắng và mất tập trung. Không khí căng thẳng kéo dài làm giảm tinh thần làm việc, khiến mỗi cuộc họp trở nên nặng nề và kìm hãm khả năng hợp tác của tập thể.
Cách ứng phó với hành vi này:
Để xử lý kiểu đồng nghiệp thường xuyên nói dối, bạn cần bắt đầu bằng việc ghi nhận và lưu trữ bằng chứng một cách có hệ thống. Những thông tin như email, tin nhắn, nội dung trao đổi trên các nền tảng làm việc, biên bản họp hoặc ghi chú cá nhân đều có thể trở thành cơ sở quan trọng khi cần làm rõ vấn đề. Khi đã có đủ dữ liệu, bạn có thể lựa chọn trao đổi trực tiếp với người liên quan trong tinh thần xây dựng, hoặc trình bày vụ việc với quản lý theo hướng khách quan. Ở cả hai trường hợp, việc giữ thái độ bình tĩnh, tránh tranh luận cảm tính và tập trung vào sự thật cùng tác động cụ thể của hành vi lên công việc chung là yếu tố then chốt để vấn đề được nhìn nhận nghiêm túc.
Song song đó, bạn nên xây dựng thói quen làm việc minh bạch: ghi chép rõ ràng, lưu trữ tài liệu có tổ chức và chia sẻ thông tin quan trọng với những đồng nghiệp đáng tin cậy hoặc trong các kênh chung của nhóm. Cách làm này giúp giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ cá nhân nào, nhất là những người thiếu trung thực, đồng thời tạo nên một mạng lưới thông tin có thể kiểm chứng trong công việc.
10. Kiểu đồng nghiệp hay phàn nàn
Những lời phàn nàn lặp đi lặp lại theo thời gian có thể làm giảm hiệu suất chung của cả nhóm. Việc tiếp xúc thường xuyên với những suy nghĩ tiêu cực khiến nhiều người phải thận trọng trong từng lời nói và hành động, sợ rằng mọi nỗ lực cá nhân sẽ bị soi xét hoặc chỉ trích.
Không chỉ dừng lại ở việc than phiền, những cá nhân này còn có xu hướng phủ nhận hoặc đánh giá thấp ý tưởng, đề xuất của người khác. Điều này làm giảm giá trị của các sáng kiến chung, khiến những nỗ lực cải thiện quy trình hoặc đưa ra giải pháp mới trở nên khó được công nhận. Đáng chú ý hơn, trạng thái tiêu cực này lan truyền rất nhanh, đôi khi còn nhanh hơn cả các chiến lược truyền thông nội bộ, tạo thành vòng xoáy khiến môi trường làm việc trở nên căng thẳng và khó kiểm soát.
Về lâu dài, sự ảnh hưởng âm thầm của kiểu đồng nghiệp hay phàn nàn có thể tác động trực tiếp đến chất lượng hợp tác, sự sáng tạo và tinh thần chủ động của tập thể. Đây là lý do vì sao việc nhận diện và có phương án ứng phó phù hợp là điều cần thiết trong bất kỳ tổ chức nào.
Cách ứng phó với hành vi này:
Một trong những cách hiệu quả bạn có thể ứng dụng là mời họ tham gia vào việc giải quyết vấn đề thay vì chỉ phàn nàn. Bạn có thể hỏi trực tiếp: “Nếu là bạn, bạn sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?” để khuyến khích họ đưa ra ý tưởng và giải pháp. Khi được mời tham gia, họ sẽ ít tập trung vào việc chỉ trích, đồng thời cảm thấy có trách nhiệm đóng góp vào kết quả chung.
Song song đó, hãy giữ khoảng cách năng lượng tích cực cho bản thân bằng cách tập trung vào kết quả, ghi chép tiến độ công việc và duy trì thái độ bình tĩnh. Khi bạn biết cách điều hướng và quản lý sự tiêu cực, những đồng nghiệp hay phàn nàn không còn ảnh hưởng đến tinh thần, năng lượng hay hiệu suất làm việc của bạn.
BÀI LIÊN QUAN
11. Kiểu ĐỒNG NGHIỆP quản lý vi mô
Khác với những nhà lãnh đạo chú trọng vào sự phát triển chung của tập thể, nhóm quản lý này thường bộc lộ tính cách ái kỷ trong quá trình điều hành: họ muốn nắm quyền kiểm soát tuyệt đối, hạn chế ủy quyền và ít đặt niềm tin vào năng lực của người khác.
Kiểu quản lý vi mô thường theo sát từng chi tiết nhỏ, can thiệp vào mọi bước trong quy trình làm việc và không sẵn sàng giao phó nhiệm vụ quan trọng cho cấp dưới. Ngay cả với những công việc đòi hỏi sự phối hợp của cả đội, họ vẫn có xu hướng ôm đồm, làm thay hoặc giữ thông tin cho riêng mình. Điều này dẫn đến sự mất cân bằng trong phân chia trách nhiệm, khiến các thành viên còn lại khó phát huy năng lực hoặc học hỏi thêm kỹ năng chuyên môn.
Trong quá trình phân công nhiệm vụ, họ có thể yêu cầu bạn thực hiện những đầu việc vụn vặt nhằm tạo cảm giác bận rộn liên tục. Một số trường hợp còn đặt ra hạn chót không thực tế hoặc chỉ tiêu quá cao, khiến bạn khó hoàn thành đúng tiến độ dù đã nỗ lực hết mức. Về lâu dài, mô hình quản lý này dễ gây áp lực lớn cho nhân viên, làm giảm sự chủ động và ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần cũng như hiệu suất chung của đội nhóm.
Cách ứng phó với hành vi này:
Ứng phó với một người quản lý theo kiểu vi mô là việc không đơn giản và đòi hỏi nhiều sự kiên nhẫn. Khi trao đổi công việc, bạn nên chủ động điều hướng cuộc trò chuyện về mục tiêu, phạm vi và kết quả cuối cùng của dự án thay vì để họ cuốn bạn vào những chi tiết nhỏ nhặt. Cách tiếp cận này vừa thể hiện sự chuyên nghiệp, vừa giúp giảm sự can thiệp quá mức vào quy trình làm việc của bạn.
Bạn có thể sử dụng những câu nói ngắn gọn, rõ ràng để thiết lập ranh giới, chẳng hạn như: “Đây là cách tôi dự định triển khai dự án; nếu anh/chị nhận thấy điểm nào cần điều chỉnh, xin hãy cho tôi biết”. Việc này không chỉ giúp bạn giữ quyền chủ động một cách lịch sự, mà còn mở ra cơ hội để hai bên cùng bàn luận vấn đề chính và phối hợp hiệu quả hơn.
12. Kiểu đồng nghiệp hay giành công NƠI CÔNG SỞ
“Kẻ đánh cắp công lao” hay còn gọi là người giành công, là kiểu đồng nghiệp tinh vi và lợi dụng những khoảng trống trong quy trình để “nhảy vào” nhận thành quả mà người khác đã bỏ ra nhiều thời gian và công sức xây dựng.
Sự hiện diện của họ khiến bạn dễ rơi vào trạng thái bức bối, cảm giác thiếu công bằng và giảm sút động lực làm việc. Trong môi trường đòi hỏi sự hợp tác và minh bạch, hành vi này tạo ra nhiều xung đột ngầm và ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần của người bị chiếm công.
Kiểu người này thường tiếp cận bạn với vẻ ngoài thân thiện, đặt câu hỏi hoặc bày tỏ sự quan tâm đến tiến độ dự án, nhưng mục tiêu thực sự là nắm bắt thông tin và tận dụng điểm mạnh của bạn. Họ xuất hiện đúng thời điểm trong các cuộc họp quan trọng, chủ động trình bày, tổng hợp hoặc “tóm tắt” kết quả thay cho bạn, khiến vai trò của bạn bị lu mờ trước mắt quản lý. Dần dần, bạn có thể cảm thấy phải dè chừng trong từng trao đổi, cân nhắc kỹ trước khi chia sẻ ý tưởng và thậm chí bắt đầu nghi ngờ mức độ an toàn của môi trường làm việc xung quanh.
Cách ứng phó với hành vi này:
Để bảo vệ quyền lợi và công sức của mình, bạn hãy lưu giữ bằng chứng chi tiết về mọi bước trong công việc: email, ghi chú, báo cáo tiến độ hay bất kỳ tài liệu nào thể hiện nỗ lực và đóng góp của bạn. Việc chủ động gửi cập nhật tiến độ đến sẽ quản lý giúp minh chứng rõ ràng về vai trò của bạn trong dự án.
Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, bạn hãy chuẩn bị tinh thần đối thoại trực tiếp cùng quản lý cấp cao và chính người đã giành công của bạn nếu cần thiết. Cuộc trao đổi cần dựa trên dữ liệu, bằng chứng và rà soát lại quy trình để giữ được sự khách quan. Lúc này, bạn cần nêu rõ trách nhiệm của mỗi người và ảnh hưởng của việc chiếm công đến tiến độ chung, đồng thời giữ thái độ bình tĩnh để tránh biến vấn đề chuyên môn thành mâu thuẫn cá nhân. Khi cách hành xử của bạn luôn nhất quán và chuyên nghiệp, những hành vi chiếm công sẽ khó có cơ hội tiếp diễn, đồng thời bạn sẽ khéo léo thoát khỏi việc trở thành “mục tiêu” của những người này trong bất kỳ môi trường nào.
Xem thêm
•7 thói quen nên từ bỏ để trở nên tinh tế hơn khi giao tiếp
•Cách “đọc vị” tâm lý người khác qua những tín hiệu nhỏ
•Bạn nên làm gì khi bị nói xấu nơi công sở?