Trong thế giới sinh học, hiện tượng Ant Mill (cối xay kiến/ vòng xoáy tử thần) của loài kiến xảy ra khi chúng mất tín hiệu định hướng từ pheromone của con đầu đàn, dẫn đến việc chúng cứ đi theo đuôi nhau thành vòng tròn cho đến khi kiệt sức và chết. Ở Beef mùa 2, đạo diễn đã sử dụng hình ảnh này để khắc họa sự bế tắc mang tính cấu trúc, ám chỉ rằng các nhân vật cũng đang chạy theo những tín hiệu hóa học nhân tạo như tiền bạc, danh vọng, địa vị mà chính hệ thống đã tạo ra để điều khiển họ. Giống như kiến, họ không nhận ra mình đang tự hủy hoại bản thân trong một vòng tròn không lối thoát.
phim “Beef 2” ẩn dụ về Kiến thợ và kiến chúa
Josh Martín và Lindsay Crane-Martin là một cặp vợ chồng trung niên đang vận hành câu lạc bộ. Mang vẻ ngoài hoàn hảo nhưng họ thực chất lại là những linh hồn đang kiệt quệ vì sự trì trệ và những giấc mơ không thành. Đối trọng với họ là cặp đôi trẻ tuổi Ashley Miller và Austin Davis, những nhân viên cấp thấp với tâm thế đầy lo âu của thế hệ Gen Z.
Mọi chuyện bắt đầu từ một đêm gây quỹ tại Monte Vista Point, khi cặp đôi trẻ Ashley và Austin vô tình chứng kiến và quay lại được cảnh ông sếp Josh, đang trong một cơn cãi vã thịnh nộ với vợ. Đoạn video đó nhanh chóng trở thành “khẩu súng săn” trong tay Ashley, cô gái đang tuyệt vọng vì không có bảo hiểm y tế để điều trị một khối u nang buồng trứng, quyết định dùng nó để buộc Josh thăng chức cho mình. Trong mùa 1, Lee Sung Jin cũng từng sử dụng một sự cố bạo lực gia đình làm ngòi nổ cho hành vi tống tiền, nhưng lần này, ông đẩy nó vào môi trường công sở để khám phá sự độc hại của mối quan hệ sếp – nhân viên.
Cấu trúc kịch bản của Beef mùa 2 giống như một bộ phim tội phạm đen kết hợp với hài kịch châm biếm. Điểm cộng lớn nhất của kịch bản là cách nó xây dựng những tình tiết ăn miếng trả miếng đầy phi lý nhưng lại rất thật với bản chất con người. Nếu như ở mùa trước, Danny đột nhập vào nhà Amy để đi vệ sinh bừa bãi, thì ở mùa này, Ashley lẻn vào nhà Josh để phá hoại đồ đạc và “dở trò” với bình nước cam của họ. Sự trả đũa của Lindsay còn ghê tay hơn với một hành động kinh khủng trong buồng vệ sinh máy bay.
Phim tiếp nối thành công của mùa đầu tiên với nhịp điệu dồn dập, những nút thắt khó đoán và chất kinh dị phản tư bản gợi nhớ đến Parasite của Bong Joon Ho. Trong phim, Monte Vista Point hiện lên như một thế giới đầy nghịch lý, đằng sau những nụ cười phục vụ hào nhoáng là sự căm phẫn và nỗi tuyệt vọng của tầng lớp lao động. Josh Martín tự huyễn hoặc bản thân rằng mình là bạn với giới thượng lưu, nhưng Lindsay, vợ anh lại khẳng định rằng “anh chỉ là một người làm thuê”. Sự phân hóa giai cấp vừa tồn tại giữa khách và nhân viên, vừa len lỏi ngay trong nội bộ tầng lớp lao động, điển hình qua sự thực dụng của Ashley khi cô sẵn sàng chà đạp đồng nghiệp chỉ để giành lấy bảo hiểm y tế.
Beef mùa 2 cũng phơi bày sự mục rữa của hệ thống chăm sóc sức khỏe Hoa Kỳ thông qua cốt truyện về khối u nang của Ashley. Nỗi sợ hãi về việc mất đi khả năng làm mẹ vì không đủ tiền phẫu thuật đã đẩy một cô gái trẻ trung, đầy hy vọng vào con đường tống tiền và phản bội. Từ đó, phim là lời phê phán trực diện đối với một xã hội khi những nhu cầu cơ bản nhất của con người lại trở thành đòn bẩy để những kẻ quyền lực ép buộc và thao túng. Sự bấp bênh của công việc và nỗi ám ảnh về việc bị thay thế bởi những người trẻ hơn, rẻ hơn hoặc thậm chí là máy móc đã tạo ra một môi trường “cá lớn nuốt cá bé”.
Sự kết nối giữa Beef mùa 2 và các tác phẩm kinh điển như Parasite hay mới nhất là No Other Choice của Park Chan Wook hiện lên rất rõ ràng. Cả ba đều chỉ ra rằng trong hố đen tư bản, những người nghèo thường quay sang cắn xé lẫn nhau thay vì đoàn kết chống lại hệ thống đang nghiền nát họ. Ngay cả những nhân vật ở vị trí thượng tầng cũng chỉ là những con kiến thợ lớn hơn, bị ràng buộc bởi trách nhiệm của hệ thống, bởi kỳ vọng của cổ đông, hay áp lực từ di sản gia đình.
Ẩn dụ về đàn kiến phục vụ đắc lực cho việc phê phán sự phân hóa giai cấp. Hình ảnh những con kiến thợ lao động quên mình, phục vụ cho một “nữ hoàng” mà chúng có thể chưa bao giờ nhìn thấy, là sự phản chiếu trần trụi về vị thế của các nhân vật trong chuỗi cung ứng quyền lực. Kiến bị giẫm nát ở đầu phim và xuất hiện lại ở cuối phim là một ẩn dụ đầy ám ảnh về thân phận của con người trong bộ máy kinh tế đương đại: chúng ta miệt mài làm việc theo bản năng bầy đàn, phục vụ cho một trật tự lớn lao hơn nhưng lại có thể bị nghiền nát bất cứ lúc nào bởi những bước chân vô tình của quyền lực. Chúng ta có thể là kiến chúa với người này nhưng cũng có thể là kiến thợ trong cuộc đời của ai đó.
Song, việc đặt hình ảnh kiến bò qua các bề mặt đá marble đắt tiền, những bộ trang phục thời thượng tạo ra sự tương phản thị giác gay gắt. Nó nhắc nhở khán giả rằng con người luôn bị điều khiển bởi những xung năng sinh học và nhu cầu phải thuộc về một tập thể nào đó, dù tập thể ấy đang dẫn họ đến sự hủy diệt.
BÀI LIÊN QUAN
Những linh hồn bị mắc kẹt
Josh Martín, dưới sự thể hiện xuất thần của Oscar Isaac, hiện thân cho tầng lớp quản lý trung lưu luôn khao khát được thuộc về giới thượng lưu nhưng mãi mãi chỉ là kẻ đứng ngoài rìa. Josh nghiện công việc, luôn nở nụ cười chuyên nghiệp trước mặt khách hàng nhưng bên trong là một linh hồn đang rạn nứt vì áp lực và nỗi đau mất mẹ chưa được giải tỏa. Đối diện với anh là Lindsay của Carey Mulligan, một người phụ nữ vỡ mộng, luôn bám víu vào gu thẩm mỹ của tầng lớp thượng lưu Anh để che đậy nỗi ám ảnh rằng mình đã cưới một người không xứng tầm. Mối quan hệ của Josh và Lindsay là cuộc hôn nhân đầy độc hại. Họ thấy rõ sự thảm hại của nhau, họ căm ghét nhau nhưng lại không thể rời xa nhau vì sự ràng buộc của quá khứ và sự đồng phụ thuộc về kinh tế.
Ngược lại, cặp đôi Gen Z Ashley và Austin lại đại diện cho một kiểu độc hại mới: dùng ngôn ngữ tâm lý để ngụy biện cho cảm xúc. Ashley mải miết bắt chước tính cách người khác để thấy an tâm sau những bất hạnh quá khứ; Austin thì cứ gồng mình làm vui lòng thiên hạ để khỏa lấp nỗi sợ bị bỏ rơi. Sự tương tác giữa họ đầy rẫy những lời sáo rỗng, che giấu một thực tế trần trụi rằng cả hai chưa bao giờ thực sự thấu hiểu hay nhìn thấy con người thật của nhau.
Sự xuất hiện của Chủ tịch Park và bác sĩ Kim (Song Kang Ho) đã mang đến một chiều kích mới cho bức tranh tâm lý này. Bà Park là một nhân vật đầy quyền uy, tin rằng mọi hành động của con người đều bắt nguồn từ sự ích kỷ và tình yêu chỉ là một phần của hệ thống tư bản. Trong khi đó, bác sĩ Kim là một người đàn ông tuyệt vọng, đã vô tình giết chết một bệnh nhân vì chứng run tay và phải sống dưới bóng của người vợ tỷ phú. Sự va chạm giữa những kẻ có tất cả nhưng thiếu đi sự bình yên với những kẻ không có gì nhưng đầy tham vọng đã tạo nên một mạng lưới dối trá và phản bội phức tạp.
Điểm mới trong cách khai thác nhân vật trong Beef mùa 2 chính là sự phân tích sâu sắc về bản sắc người Mỹ gốc Á, đặc biệt là trải nghiệm của những người mang dòng máu lai như Austin. Lee Sung Jin đã khéo léo lồng ghép những chi tiết về sự phân biệt đối xử thầm lặng tại câu lạc bộ, khi Josh coi những thành viên giàu có là bạn bè nhưng thực chất họ chỉ coi anh là nhân viên phục vụ, hay cách Austin phản ứng đầy chán ghét trước những câu hỏi thiếu nhạy cảm về chủng tộc. Sự tha hóa của các nhân vật được đẩy lên đỉnh điểm trong chuyến đi đến Seoul, buộc họ đối mặt với một hệ thống chaebol còn tàn khốc hơn so với môi trường ở California. Ở đó, mọi mặt nạ đều bị gỡ bỏ, để lộ ra những linh hồn đang run rẩy trước sự hư vô của những giá trị mà họ đã dành cả đời để theo đuổi.
BÀI LIÊN QUAN
Phim “Beef” mùa 2 với Hình ảnh giàu tính biểu tượng
Về mặt kỹ thuật, Beef mùa 2 là một bước tiến dài trong việc sử dụng ngôn ngữ hình ảnh và biểu tượng để truyền tải tư tưởng. Những góc máy quay cận, những cú tracking shot dài trong hành lang bệnh viện hay những khung hình đối xứng của câu lạc bộ đồng quê đã tạo nên một bầu không khí vừa sang trọng vừa đáng sợ. Phim sử dụng các tác phẩm hội họa làm title card cho mỗi tập phim, mang đến những hình ảnh trừu tượng, kỳ dị về những con quỷ bên trong con người, sự suy đồi và khát vọng được tôn vinh.
Đoạn kết của bộ phim Beef mùa 2 với cú quay góc rộng từ trên cao hé mở biểu tượng Bhavachakra (Bánh xe luân hồi) trên mặt đất quanh ngôi mộ là một khoảnh khắc đầy ấn tượng. Nó khẳng định rằng tất cả các nhân vật, từ bà tỷ phú Park đến cậu nhân viên Austin, đều đang bị mắc kẹt trong ba chất độc của cuộc đời: sự thiếu hiểu biết (ignorance), sự dính mắc (attachment) và sự ghét bỏ (aversion). Việc Ashley và Austin thay thế vị trí của Josh và Lindsay sau 8 năm không phải là một chiến thắng, mà là một minh chứng cho sự lặp lại của nỗi đau. Họ đã đạt được sự giàu có nhưng lại kế thừa đúng sự im lặng chết chóc và sự xa cách trong chiếc xe sang trọng mà họ từng ghê tởm ở sếp mình.
Tuy nhiên, trong sự bi quan tột cùng đó, Lee Sung Jin vẫn nhen nhóm một chút ánh sáng về sự giải thoát khi để Josh Martín nhận tội thay nhằm cứu vợ mình. Anh từ bỏ tự do, địa vị và cả tương lai để Lindsay được sống cuộc đời cô hằng ao ước phần nào gửi gắm thông điệp về một loại tình yêu nằm ngoài giá trị trao đổi. Mặc dù Josh kết thúc trong tù và Lindsay đã tái hôn với người khác, nhưng vẻ mặt bình yên của Josh trong cuộc phỏng vấn cuối phim cho thấy anh đã thực sự thoát ra khỏi bánh xe Bhavachakra bằng cách buông bỏ sự dính mắc của mình.
Beef mùa 2 để lại trong lòng khán giả những câu hỏi đau đáu về bản chất của sự hạnh phúc và cái giá của sự thành đạt trong xã hội hiện đại. Phim gợi nhắc đến triết lý của Viktor Frankl trong Man’s Search for Meaning: chúng ta không thể tránh khỏi đau khổ, nhưng chúng ta có thể chọn cách đối mặt với nó và tìm thấy ý nghĩa trong đó. Với sự kết hợp khéo léo giữa tính thời sự, tâm lý và ngôn ngữ điện ảnh điêu luyện, Beef mùa 2 là một bản cáo trạng đanh thép về một thời đại mà chúng ta đang dần biến mình thành những con kiến trong một cỗ máy khổng lồ và gửi gắm hy vọng rằng qua những cơn đau, sự đổ vỡ, mỗi người sẽ tìm thấy ánh sáng cho riêng mình.
Xem thêm
•Review phim “Michael”: Huyền thoại được tái sinh, nhưng sự thật bị làm mờ
•Mùi hương – Chất xúc tác của chuỗi bi kịch trong phim Ký Sinh Trùng
•Review phim “Humint”: Bản giao hưởng lạnh lẽo của niềm tin và phản bội
Nhóm thực hiện
Bài: Hoàng Thúy Vân
